Istırap Haddi

Sigara içmiyorum. Gençlikte “büyüdüm” der gibi melankolik isyancı pozlarıyla tüttürdüğüm oldu ama arkasını getirmedim. Hep söylüyorum: Mesaili ve sevmediğim bir işte çalışsaydım muhtemelen içerdim. Çünkü sigara, çoğu zaman nikotinden çok “mola” demek.

Kamyonların arkasında yazar ya: “Istıap haddi.” O sınır aşıldığında kamyon durur, insan da durur. Çocukken bunu “ıstırap haddi” diye okurdum, şimdi gülerek yazıyorum ama çok da yanlış okumuyormuşum. Çalışanlar da daha fazlasını kaldıramadıkları için duruyorlar. “Kaytarıyorlar” diyebilirdim. Zaten deniyor. Ama bu sözün tuhaf bir zalimliği var. Dayanamayan insana “kaytarıyor” dediğinizde, mola bir hak olmaktan çıkıp suç deliline dönüşüyor. Sonuç? Mola uzuyor, molanın sıklığı artıyor, herkes daha da geriliyor. Yani eleştiri, eleştirdiği şeyi büyütüyor. Harika bir verimlilik.

Ben yalnızlığın çağın esas sorunlarından biri olduğuna inanırım. Yanlış anlaşılmak istemem: Enflasyon, yoksullaşma, yarın korkusu, pandemi, adaletsizlik, şiddet, ayrımcılık, liyakatsizlik, türlü göçlerle yaşıyoruz… İçinde yüzdüğümüz su bu. Ama ben o suyu tek başına yutanın boğazından söz ediyorum: Yalnızlık, bütün bu sorunları katlayarak büyütüyor.

Sosyal medya “ulaşılabilirlik” satıyor ama yalnızlığı azaltmıyor. Çünkü sahici olmadığını biliyoruz. Yalnız kalmak istiyoruz, yalnız olduğumuzu göstermek istemiyoruz. Bundan utanıyoruz. Sürekli online olmak, görünmek istiyoruz. Kaybolma ve unutulma korkusu bu: Sanki görünmezsek varlığımızın fişi çekilecek.

Sigara molasını ve “ıstırap haddini” bu yüzden yazdım. Rutini bozmak, nefes almak (isterseniz kaytarmak deyin) zorundayız. Hayatı sosyal medya üzerinden yaşadığımız için hep birlikte seyrediyor, giderek yükselen çığlıklara, hakaretlere, paylamalara, ifşalara bir biçimde dahil oluyoruz. Seyirci kalmak bile bir tür katılım. Bu ortak seyir, ortak bir yorgunluk da üretiyor.

Şunu da hatırlatayım: Kendisi dışında herkesi “sağlıksız” bulan tavrın psikolojide bir karşılığı var, kişilik bozukluğu belirtisi olarak okunabiliyor. Demek istediğim şu: Bu iklimi hep birlikte üretiyoruz. Hiçbirimiz bundan azade değiliz. Üstelik kaytarırken içtiğimiz sigara da bizi “kanser” ediyor. Çok mecazlı konuştum Mıstık abi, sen anlarsın.