Sağcılar ne diyor?

Aziz Nesin'in polemiklerinde dikkate aldığı önemli bir  kriteri bir vardı: “Söylediklerim sağcılar tarafından sahipleniliyorsa yanlış yapıyorumdur. Gerekiyorsa susarım.” 

Zor bir dönemden geçiyoruz, hem çok sessiz hem de çok gürültülü bir dönem, öyle olur mu demeyin, oluyor, yaşıyoruz. Muktedirle hesaplaşmak ve tartışmak, muhalefet etmek pek kolay değil. Verilen cezalar, alıkonulmalar, cezalar anlaşılır  ve kabul edilebilir gibi değil.  Öte yandan büyük bir hırgür var, muhalifler birbirlerini (daha kolay olduğu için olabilir, güçleri ancak onlara yettiği için olabilir) hainlikle suçluyorlar. 

Kişisel olarak her zaman, bir eleştirinin muktedirlerin işine yarayıp yaramadığına bakıyorum.  Ta kendimi ilk solcu saydığım günlerde, Aziz Nesin düşürdü aklıma.

Birini sevmemek, onun fikirlerine katılmamak mümkün, okur yazarlığın doğasında eleştiri var. Ama bu eleştirellik, karşı çıktığımız fikirlerle, muhalefet ettiğimiz insanlarla bizi yan yana getiriyorsa işte orada bir yanlışlık var demektir. 

Şikâyet ettiğimiz şeylerin sorumlularıyla yan yana gelmek, eleştirilerimizin ihbar kabul edilmesi, ihbar işlevi görmesi anlamına gelir. Unutmayalım ki, ihbar, linç ikliminin bir pervanesidir. Hararet gösterdiğimiz şeyler, bir bakmışız, sağcıların lincine vesile olmuş...

Ne diyordu Aziz Nesin: "Gerekiyorsa susarım” 

Feyk

Eskişehir'deki set hayatı beni pek çok alışkanlığımdan mahrum bıraktı, okuyamadım-seyredemedim, takip edemedim. İşe odaklandığım için ezberlerim bozuldu demek daha doğru... Henüz halen işler azalmadığı için anlatmaya fırsat bulamadım ama....dünyayla, kitaplarla bir ilişkim varsa o çok fena sekteye uğradı.

İstisnam yok değil, o halde bile bir şey aldım çünkü, bir müzayedede 1955 yılına ait Bedri Koraman çizimi satılıyordu, aman dedim bari bunu kaçırmayayım, aslına bakarsanız çok net görülmüyordu çizgiler, önce benzetemedim, sonra eskiz olabilirdi dedim, mızmızlandım, garip geldi demek istiyorum ama heyecan yaptığımdan çok üstelemedim, satın aldım...

Ankara dönüşünde ofise gelen orijinali görünce Bedri Koraman'a ait olmadığını, sonradan bir başkası tarafından çizildiğini anladım. Dert ederek yazmıyorum, olan şu, birinin (bilen birinin) dolandırıcılığına müzayede şirketi de bilerek ya da bilmeyerek alet olmuş, baştan reddetmeliydiler... Oturup yazmak, uğraşmak gerekiyor, o havada değilim... 

Şunu sordum kendime, altı üstü üç yüz lira için kim niye yapar bunu? Bir süredir Koraman'ın orjinalleri satılıyor, onları kim satıyorsa, bu numarayı da o yapmış bence, yüksek fiyata satılacağına inanarak kalkışmış bir işe... 

Sanat ve skandal

Nüzhet İslimyeli, 1970'de yazmış bunları... Hafif tertip öfkeli, hafif tertip de kehanetçi bir üslupla sanat tarifi yapmış.

Her dönemin kendine özgü olumlanan ve olumsuzlanan eğilimleri oluyor ama galiba değişmeyen tek şey, yaşanan zamanın bir "bunalım" olduğuna ilişkin kolaycı yargı... Geçmişte yazılmış aktüel metinlere bakınca bu karakteristik kendini fazlasıyla belli ediyor. Bağırmayı ve aktüel olmayı önemsediğimizden yaşanan zamandan "tiksinmeyi" ve bunu da herkese duyurarak göstermeyi istiyoruz.

İslimyeli, bunalımı zamanın ruhu olarak işaret etmiş, skandal arayışını bunun bir parçası saymış ve üstüne üstlük, Dali'nin kaybolup gideceğini iddia etmiş... Maksadım, bu faslı tartışmak değil, zaten belli, unutulup giden Dali'nin skandalları oldu, eserleri değil...

Üstelik, "normalin dışında olan yaratıklar da var" derken kimi kastediyor bilemiyorum, acaba eşcinselleri mi?

Bir tane "sanat tanımı" yok, ama o bir taneymiş gibi sabitlemek, onun koruyucu ve hamisi olmak isteyen çok. Bunalım, tam da bu yüzden çıkıyor. Farklı sanat tanımları ya da itibar gören yeni birileri, o hamileri tedirgin ediyor, öfkelendiriyor.

Bugünden tiksinmek de yeni "oyunculardan" hazzetmemek de bunun bir parçası.

Bir pavyondan

Eskişehir'de çekim yaptığımız bir pavyonda rastladım, çalışanların odasında, onlara yönelik talimatlar sıralanmış, beyaz tahtaya tek tek yazmışlar... Gizlice çektiğim için fotoğraf pek net değil, ortam da karanlıktı... falan filan bahanem çok. 

Pavyon, gece 11'de çalışmaya başlıyor, her şey ona göre düzenlenmiş...Kons'lar için saat 1'den sonra telefon kullanımı yasakmış, ancak iki içki içebiliyormış, o ikisine "keyif hakkı" deniyor, ikiden fazla içilirse parasını ödüyorlar. Müşteriden para almak yasakmış, yok alınırsa-takılırsa, o para kasaya kalıyor, kendi hanesine içki olarak yazdırılıyormuş... Kons masalarında içki süreleri dahi belirtilmiş... Küçük beş büyük on dakika...Maksat hesabı kitlemek...

Dehşetli geliyor insana, kasa her zaman kazanıyor çünkü... "Küçük bir devlet" gibi dedi aklımdaki ses... Sorsan koruyup kolluyoruz diye uzun uzun anlatırlar. 

Isırarakk

Bir okulda flashback sahneleri çekiyoruz, okuldan bir müdire, benimle tanışmak istedi, meğer okulun altında sığınaklar varmış, onları göstermek istiyormuş, plato gibiymiş... Tabii ki merakımı yenemedim ve aşağı, bodruma indim... Sahiden de çok büyük odalarla dolu uzun bir koridorla karşılaştık... Kullanılabilir bir yermiş... 

Duvar yazılarını sevdiğimden, o karanlıkta bir tanesi ilgimi çekti, yarım yamalak çeksem de şöyle yazıyordu: "Ne öpmesi, ısırarakk seveceksin"... Rarakk bir ses efekti olarak gün boyu aklımda kaldı.

Bir öğrenci yazmış olmalı, tanışmak isterdim, nasıl bir kafaysa, ne yaşıyorsa...iki laflardık.

Eve Dönüş

Altmış günlük aradan sonra edebi vatanıma, Ankara'ya Bozkır'dan ve Eskişehir'den hatıralarla döndüm. Evden ve rutinimden bu denli uzaklaşmak bana iyi gelmez derdim, ruhen kaçınırdım, onca tereddütten sonra sonunda cesaret ettim, çok insanlı bir çalışma yaşadım, genel olarak mutluyum...

Yönetmenliğe devam edeceğim... Elbette yorucuydu, yorulmuşum, o süreci hastalanmadan geçirdiğim, bana güvenenleri mahcup etmeden başardığım için memnunum... Yaşadıklarımı ayrıca yazacağım. 

Yarın ofis mesaime kitaplar, çiçekler ve kedilerle başlıyorum.

Blogu ister istemez çok boşladım, özlemişim, hikayeler de birikti...Devam ediyorum.

Eldivenler