Üniforma

Resimdekilerin kim olduğunu bilmiyorum. Muhtemelen ilk kadın subaylardan biri olduğu için kimliği bulunabilir. Ama itiraf edeyim, beni cezbeden şey bu değil. Beni çeken, ikisinin aynı kare içinde kurduğu ilişki; bugün moda deyimle, “vücut dilleri.”

Her zamanki gibi kim olduklarından çok kim olabileceklerine dair bir hikâye uyduruyorum. Bana karı-koca gibi geldiler.

Saç kesimlerine, kıyafetlere bakılırsa otuzlu yılların ortaları olmalı. Sonradan fark ettim, hemen arkadaki çatının üzerinde bir subay şapkası duruyor. Acaba “teğmenimiz” şapkasız mı görünmek istemişti? Belki de fotoğrafçının önerisiydi.

Detaylar dönemi fısıldıyor ama asıl hikâye duruşlarında gizli. Kadın, teftişe hazır bir subay gibi dimdik duruyor, bakışını doğrudan kameraya yöneltmiş. Erkek ise sanki bilinçli biçimde geri çekilmiş. Kadrajın merkezini eşine bırakıyor, gözlerini yere indiriyor. Buna karşılık kolunu eşinin sırtına doğru uzatarak ona hafifçe dokunuyor.

Bu bana sahiplenmekten çok “yakınımda olduğunu bil” dokunuşu gibi geliyor. Mesafeli ama koruyucu, dönemin alışılmış kadın-erkek rollerine dair gerginliği biraz olsun yumuşatmaya çalışan bir jest gibi…

Elbette bunların hepsi benim fotoğrafa yüklediğim anlamlar. Tek kareden hayat okunmaz.

Böyle bir çift olmak kolay olmamalı. Üniformanın erkeklikle özdeşleştirildiği bir dönemde, bu ikili nereye gitse dikkat çekmiştir. Kadının askerliği, erkeğin sivilliği, kamusal rolle özel hayatın sürekli birbirine karıştığı bir ilişki…

Muhtemelen dönüp dönüp bakılmış, “Evde kimin sözü geçiyor?” türünden ezber şakalar yapılmıştır. İstisnai hayatlar, durmaksızın kendilerini açıklamak zorunda kalırlar.

Bu fotoğraf da sanki o açıklamalardan birinin tam öncesinde çekilmiş…