![]() |
1979 tarihli Guardian haberinde Gırgır için “en başarılı”
deniyor. Gazetecinin konuştuğu kişi Oğuz Aral. Birkaç hafta sonra TRT’deki
Pazar programında aynı haber Aral’ın karşısına “en çok satan dergi” diye
çıkıyor. Aral da bunu onaylıyor. Peki “en başarılı” hangi ara “en çok satan”
oldu, üçüncülüğü bu hesaba ilk kim kattı? Orasını tespit edemiyoruz. Hürriyet
yayın grubundan o günlerde eleştiriler gelmiş. Aral’ın yıllarca tekrarlanan bu
iddiayı düzelttiği bir sözüne rastlamadım. Bilen varsa okumak isterim. Ben kendisinin
de bu sıralamayı tekrarladığını, hatta detaylandırdığını duydum ve okudum.
Orhan Koloğlu, Oğuz Aral tarafından kendisine gönderilen
Gırgır’ın hikayesi yazısını, vefatından sonra Bizim Gazete’de yayınlamıştı
(17.8.2004). Orada yineliyor iddiasını mesela: “Gırgır’ın, Amerika’da
yayınlanan ‘Mad’den, Sovyetler Birliği’nde yayınlanan ‘Krokodil’den önemli
farkları vardır. Krokodil bir partinin, bir hükümetin desteği ile yaşamaktadır.
Mad ise kapitalin elindedir. Gırgır ise ne kapitalin, ne bir partinin
elindedir. Gırgır’ı halk yaratıp tutmuş, beğenmiş ve yerine oturtmuştur.”
Sovyet dergilerine bakmamın sebebi de basit. Krokodil’i o
sıralamaya ben koymadım. Sovyetler’de tek bir mizah dergisi çıktığını da
Aral’ın kendisinden dinledim. Sovyet Ukraynası’nda çıkan Perets’in 1979’da bir
sayısı 3,3 milyon basılmış. Bunun kaçının satıldığı ayrı bir soru. Ama
Krokodil’i dünya ikincisi sayarken geçerli bulduğumuz ölçü, Perets’e gelince
niye geçersiz olsun?
Deniyor ki o sıralama nüfusa göre yapılmış. Bunu ilk kez
duyuyorum, hiçbir yerde de rastlamadım. Nüfusa oranlayabiliriz elbette,
yalnızca haftalıkları karşılaştırabiliriz, hatta belli bir haftaya bakabiliriz.
Bunların her biri araştırılabilir. Ben hâlâ o ilk sıralamayı yapanların hangi
dergileri, hangi rakamları yan yana getirdiğini merak ediyorum.
Markopaşa’yı yazarken de benzer bir şeyle karşılaşmıştım.
Hikâyesi, istihbaratçı denilen Orhan Erkip’in ekibe sızması ve gazeteyi ele
geçirmesiyle 1947’de biterdi. Herkes bunu muhalif bir yayının susturulması
olarak anlatırdı. Oysa gazete 1950’ye kadar çıkmaya devam etti. Sonraki yıllara
bakınca aynı insanların Erkip’le yeniden çalıştığını da görüyordunuz. Nasıl
olmuş da yeniden bir araya gelmişler? Hikâyeyi 1947’de bitirince bu soru akla
bile gelmiyordu. Aziz Nesin, bu hikâyenin aslını bilmesine rağmen hiç
düzeltmeye yanaşmadı. Bu konuda hiç konuşmadı, yalanlamadı. Bence nostaljinin
tarih yazarken insana ettiği biraz da bu. Sevdiğimiz hikâyenin bittiği yerde
araştırmayı da bırakabiliyoruz.
Tan gazetesi de çok satıyordu. Yıllarca ülkenin en çok
satan gazetesi oldu, günde yedi yüz bin civarında satıyordu. Gelgelelim Tan’ı
konuşurken kimsenin aklına “Acaba dünyada kaçıncıydı?” diye sormak gelmiyor.
Espri yaptığım sanılmasın, sahiden merak ediyorum. Tan için yedi yüz bin deyip
geçiyoruz da Gırgır’ın çok sattığını söylemek bize niye yetmiyor?
Gırgır’ın mizahımızda neyi değiştirdiğini de, bugün dönüp
baktığımızda gözümüze batan cinsiyetçi esprilerini de konuşabiliriz. Bunları
yapabilmek için bize bir üçüncülük lazım mı?

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder