E.Balamur

Bir okuma serüvenimi anlatacağım ya da bir kitaptan diğerine sürüklenişimi…

Görseldeki kitap 1970’te yayımlanmış. Hemen değil ama 12 Mart sonrasında toplatılmış. 16 Mart 1973 tarihli Resmî Gazete’ye bakılırsa yazarı ya da çevirmeni olarak görünen Ethem Balamur tutuklanmış.

Kitabı biraz da bu yüzden okudum. Sonra bulabildiğim diğer kitaplarını… Çoğu kısa cep romanlarıydı. Yedi sekiz tane okudum. Ergenliğimde bile bu kadar “seks romanı” okumamış olabilirim.

Ethem ya da Etem Balamur hakkında pek bilgiye ulaşabildiğimi söyleyemem. Diyarbakır nüfusuna kayıtlı, 1944 doğumlu, Fransızca bildiği anlaşılan biri. Daha çok “E. Balamur” ya da sadece “Balamur” imzasını kullanıyor. Otuzdan fazla kitapta adına rastladım. Erotik romanlar ve novellalar çeviriyor, bazen kendisi de yazıyor. Türün dışına pek çıkmadığı, aynı zamanda yayıncılık yaptığı ve çok satan kitaplar ürettiği anlaşılıyor. 1970’lerde yoğun biçimde çalışıyor. Tutuklanmasından sonra üretimi azalıyor. 1977’de yeniden hızlanıyor. 12 Eylül’den sonrasındaysa ortadan kayboluyor.

Fransız erotik roman dizilerini temel aldığı söylenebilir. Büyük ihtimalle bunların bir kısmını telifsiz biçimde çeviriyor, kendi ismini ya da mahlasını kullanıyor. O yüzden belirgin bir edebi üsluptan söz etmek zor. Mesela Yuvadaki Yılan (1970) ile kendi yazdığını düşündüğüm Şoförün Metresi (1977) arasında ciddi fark var. İkincisinde hafif bir Orhan Kemal havası seziliyor. İlkiyse doğrudan “hardcore” cinsel ilişki anlatısı.

Yetmişli yıllar boyunca aktif biçimde yayıncılık yapıyor. Zaman zaman “bilimsel” iddialarla hazırlanmış cinsellik ansiklopedileri yayımlıyor. Belki de erotizm ve cinsellik gizli saklı tüketilen alanlar olduğu için yayınevine seçtiği isim manidar: Tabu.

Romanların dönemi açısından oldukça cesur içerikleri var. Galiba bu tür kitaplar özellikle iki dönemde rahat dolaşıma girebildi: 1970’lerde ve 90’ların ikinci yarısında. Sonrasında hukuk, sansür mekanizmaları ve uygulayıcı refleksler buna izin vermemeye başladı. Bugünse bambaşka bir yerdeyiz. Böyle bir erotik edebiyat hâlâ var mı emin değilim; varsa da eski etkisini kaybetmiş durumda. Belki internetin içinde başka yollar buluyor, daha görünmez biçimlerde dolaşıyor. Gizli saklı sürüyor demek istiyorum.

Erotik ya da pornografik yayınlar üzerinden bir ifade özgürlüğü veya “sanat” tartışması yapmayacağım. Yuvadaki Yılan yayımlandığında müstehcenlik üzerine ciddi tartışmalar çıkmış, siyasi gerilimler yaşanmış. Balamur’un izini sürerken o dönemin literatürüne olabildiğince baktım.

Ama açık konuşayım; beni asıl ilgilendiren şey o tartışmalar değil. Bu işin ticaretini yapan insanların hikâyeleri.

İşin içinde esnaflık var, uyanıklık var, çalışkanlık var, meydan okuma var, hızlı para kazanma arzusu var. Bir batıp bir çıkıyorlar. Düşünsenize, çok satıyorsunuz ama kimse sizi tanımıyor. 12 Mart sıkıyönetimi sizi hapse atıyor ama yıllar sonra kimsenin hafızasında yer etmiyorsunuz. Hatta entelektüel bir savunma hattı bile oluşmuyor çevrenizde.

Her neyse… Bir masaya oturup delice bir tempoyla pornografik romanlar yazan, çeviren, yayımlayan bir adam fikri bana hâlâ çok enteresan geliyor.