Cuma, Mart 20, 2020

Dens


Bazen bir resme kapılıyorum, yukarıdaki resmi sahaflardan buldum... Kapılmak dediğim, bakıp bakıp durmak, bakakalmak...hikayesini düşünmek... Resimdeki insanlara  karakter atfetmek... O fotoğrafın ötesine gitmek, uydurulmuş hikayeyi sürdürmek...

Resim, gece hayatından bir an, bilemiyorum belki bir nişan, belki bir balo veya falan filan...Resmi aşağıdaki gözlüklü erkek için aldım... Nerd havasında, iyi eğitimli, bankada müfettiş olabilir mesela... Bana Kolejli gibi geldi, yabancı dil eğitimi veren bir okuldan...Modern bir ismi olmalı. Hani dedesinin ismini alan çocuklardan olsa bile, bir ikinci ismi var mutlaka...

Mutlu görünüyor, hafif sarhoş olabilir... orada, tam da o genç kadının karşısında olmaktan mutlu...Arkada elele, yanak yanağa dans edenler var ama onlar o müziğe ne oynanacağını bilen bir çift...Adam doğru yerde, doğru zamanda olduğunu düşünüyor...


Sağdaki arkaş, onun yakın arkadaşı... "resim çekiyorlar" işareti yapıyor... Hani, "olacak oğlum" bu iş diye arkadaş omzunu patpatlayan birine benziyor. İnce değil kravatı... Daha alaturka mı duruyor?

Karşılarında Mary Hopkin saçlı iki genç kadın var, biri cıvıltılı diğeri daha mağrur..."Moda" görünüyorlar, iyi hissetmişler... Diz üstü etekleriyle altmışlı yılların nişanesi gibiler...Parıltılı pahalı kumaşlar... Mağrur kızın tek parçasını her terzi dikemez...

Ne çalıyor? İnce kravatlı Nerd arkaşa bakınca swing gibi geldi bana ama... Değil tabii, ben resme bakarken Tom Jones dostumdan "Delilah" dinledim.

Altmışlı yıllar, orta sınıf eğleniyor...Levent, gevezelik yapıyor, mırıldanıyor...

Perşembe, Mart 19, 2020

Kar yağınca mutlu olmak


Naif olduğunu biliyorum, orta sınıftan gelen bir ailede büyüdüğüm için, kar yağınca yoksulların "üşüyeceği" ve sevinmenin ayıp olacağı öğretildi bana... Ama işte kendimi tutamıyorum, kaç yaşıma geldim, her kar yağdığında bir neşe kaplıyor içimi... Mutlaka dışarı çıkar, dolanır, hoh hoh diyerek sağa sola kartopu atarım... hiç şaşmaz.

Sabah karla uyanınca hevesle kalktım, ofise giderken, akşamdan kalma bir torba çöp de vardı, aldım çıktım.. Çöp konteynerine atarken bir ses... Karşıdaki apartmandan bir amca, pencereyi açmış bana sesleniyor, ayar veriyor: "Arkadaşım, o çöpler akşam atılır, sabah atılamaz" Hiç cevap vermedim, mantıklı değil çünkü, amca eve kapandığı için sinirli... gergin... "yer arıyor". Tamam dedim sadece. O hala konuşuyordu, yok belediye yasaklamış, saati varmış şu bu...

Negzel kar yağıyordu, hiiç durmadım, yürüdüm. Ordan eczaneye girdim, aa, hastalık korkusuyla... tezgahın önünü tavandan aşağıya naylonla kapatarak kendilerini tecrit etmişler, garipti ama güzel olmuş dedim, iyi yapmışsınız. Alacağımı alıp Halit Ziya'dan yukarıya doğru yürümeye başladım.

Negzeldi kar... saksağanlarda bir neşe, bir gürültü...

Ofiste yeni gelen kitapları dallarken... bir arkadaşım aradı, virüsün kağıtlarda dört ya da beş gün yaşadığını söyledi. Eldiven giymeliymişim.

Çarşamba, Mart 18, 2020

Uhura


Dün, yukarıdaki ilüstrasyonu gördüm, Uzay Yolu'ndaki tiplemelerden biri Uhura... Üzerinden kaç yıl geçmiş, yani çizeri bizim gibi çocuk yaşta da seyretmemiş... niye çizmiş?  Cevabı, Amerikan ve dolayısıyla global popüler kültürünün etkileriyle anlatılabilir.

Uhura'yı oynayan Nichelle Nichols, o günün koşullarında vamp nitelikleri olan siyahi bir oyuncuydu... O güne değin siyahi oyuncular televizyonda hiç görülmemiş değildi ama bir gün rol gereği Uhura, Kaptan Kirk ile öpüştü.


Bu sahne tv tarihinde bir siyahla beyazın ilk öpüşmesiydi ve kolay unutulmadı, 2018'de ellinci yılı geldiğinde tekrar hatırlatıldı, Amerika'da ve Star Trek fanları arasında uzun uzun konuşuldu, Nichols programlara çıktı vs

Biliyorsunuz Star Trek'in yeniden çevirimleri yapılıyor, yapımcılar, popüler kültürü ve o öpüşme mitini yeniden konuşturmak ve marka değerini artırmak adına bir twist yaptılar. Yeni Uhura ile Yeni Spock'ı manita yapıp öpüştürdüler.


İlginç bir pazarlama oldu. Benim ilgim amatör ve profesyonel ilüstrasyon üretimleri olduğu için olabildiğince incelemeye çalıştım.

Garip bir biçimde ilk Uhura  daha fazla çizilmiş, aslını hatırlamak daha mı itibarlı acaba...

Salı, Mart 17, 2020

Üç Arkadaş


Hani insanlar eve kapandı ya, ciddiler galiba, muhabbetine sormuyorlar... ne okusak diye tavsiye istiyorlar. Bense obur bir okur olduğum için pek öyle çat diye bir şey söyleyemiyorum. Kafam karışıyor, ne söylesem eksik kalacak gibi geliyor. Bu basit magazinden bile keyif alamıyorum anlayacağınız...

Tabii ki beni çok etkilemiş, ilham vermiş, hayatımı kolaylaştırmış, farkındalığımı artırmış kitaplar var...Dedim, düşüneyim, parça parça yazarım. Hatırlarım, bana da iyi gelir.

Yukarıdaki üç arkadaş onlardan...Üçünü de 1995'te okumuşum ama dönüp dönüp okuduğum kitaplardır... Hele Peter Burke'ün Tarih ve Toplumsal Kuram kitabını her girdiğim sınav öncesi tekrar tekrar okurdum, cevaplarım için sahici bir kılavuz olurdu. Doktora yeterlilik sınavımda ona tekrar bakmasam, biliyorum, çalışmamışım gibi hissederdim. Her doktora öğrencisine şiddetle tavsiye ederim. Bu kadar derli toplu kuram anlatan çok az kitap vardır.

J.C.Scott'un Tahakküm ve Direniş Sanatları, bana yeni ufuklar açmış, dünyayla, muhalefetle ilgili sayısız ilhamlar vermiş, benzersiz bir çalışmadır. İnsanların tahakküm ve baskı karşısında nasıl olup da hayatta kaldıklarını anlatan, ilgisini bir hakim olanlara bir tabii olanlara çevirerek edebiyattan, sözlü kültürden, yaşanmış olaylardan örnekler veren..çok çok iyi anlatılmış bir kitaptan söz ediyorum. Ki bana kalırsa, sosyal bilimler alanında son yüzyılda yazılmış en iyi on kitaptan biri olabilir.

Enteletüel, bu üç arkadaşın en ünlüsü... Edward Said'in edebi ve romanesk bir dili vardır. Sakin ve şüphe duyan bir dille anlatır. Kitap, adından anlaşılacağı gibi entelektüelleri, entelektüellik hakkında yazılanları, tartışmaları irdeleyen bir literatür eleştirisi... İnsan her yaşta "biliyorum" vehmine kapılıyor, düşünmek, kendine ve yaşadığı "cemiyete" karşı mesafeli olması gerektiğini kolay unutuyor. Ağızlardan düşmeyen aydın ve entelektüel cümlelerinde kim ne diyor ve ne demiyoru anlamak için iyi bir başlangıç noktasıdır kitap.

Pazar, Mart 15, 2020

Eyüp Sabri


Resim, sosyal medyada dolaşıyor, Korona sonrasından mı yoksa çok daha önceden mi çekildi bilemiyorum, ben yeni gördüm. Kolonyacı Eyüp Sabri Tuncer'in Ankara Ulus'ta, Anafartalar Caddesindeki, eski Adliye'nin karşısındaki tarihi dükkanının önündeki kalabalığı fotoğraflamışlar.

Çocukluk ve ilk gençliğimin önemlice bir kısmı o çevrede geçti, hele bir dönem, o dükkanın biraz ilerisinde 52 numarada maaile çalıştık.

Böyle bir kalabalık, o yıllarda bayram arifesinde yine olurdu. İnsanlar akın akın gelir, kuyruklara girer, bayram için oradan limon kolonyası alırdı. Öyle ki, hemen yanda yine Eyüp Sabri satan bir eczane var, kalabalık, galiba taze değil diyerek, oradan almaz, saatlerce sıra beklerdi. Halbuki, eczanedekiler kolonya damacanası bitince yana geçip doldururlardı.

O gün de bugün de koyun gibiler mi? Öyle tarif eden çok çıkar. Ben artık ilk gençliğimdeki kadar sert konuşamıyorum.

Alışverişin iki tarafında olunca, müşteri ve satıcının hangi saiklerle ne aldığını/sattığını daha iyi anlayabiliyorsun...Müşterinin hissettiği tuhaf bir kandırılma korkusu, güvende olma hali... Asıl yerinden alacaksın derlerdi...Rağbet görenden almak, bir terslik çıkarsa karşısında sahici bir muhatap bulmak filan... bunlar önemlidir...

Bugün, kolonya modası geçmiş gitmiş gibiydi, tekrar "ilaç" olunca... oraya yine doluşmuşlar. Eyüp Sabri, dürüst esnaftı, günümüzün vurkaççılarına benzemezdi, hala da öyle bence...Ahali, doğru yerden, doğru fiyata almak için doluşmuş oraya...