Salı, Kasım 17, 2026

Çizgilere Derkenar 50

Zehra Ömeroğlu’nun LeMan’da yayımlanan bir karikatürü yüzünden yargılandığını biliyoruz. Pandemi günlerinde çizdiği karikatürde cinsellik üzerine bir espri yapmıştı. Memlekette davalar yıllar sürüyor, bu davanın ne aşamada olduğunu bilemiyorum ama Ömeroğlu güzel bir inatçılık göstermiş, yaşadıklarını çizgi romana dönüştürmüş. 152 sayfalık albümü 22 Kasım’da Hollanda’da Personalia yayımlayacak. Hollandaca adı Riekt naar censuur. Türkçede “Sansür kokuyor” diyebiliriz.

Müstehcenlik suçlamasını, bilirkişi raporlarını, duruşmaları ve arada bekleyerek geçen yılları anlatmış olmalı. İnsan o raporları merak ediyor. Yıllarca başkaları Ömeroğlu’nun çizdiğine bakıp ne anlama geldiğini yazdılar. Şimdi çizerin onlara bakıp ne gördüğünü okuyacağız.

Benim için sevindirici bir albüm haberi. Yeni bir Nestor Burma uyarlaması okuyacağız. Yıllar önce bir okuru, albümün çizeri François Ravard’a Léo Malet’nin 1970’te yayımlanan Nestor Burma dans l’île romanını hediye etmiş. Seçimin tatlı bir inceliği var. Paris sokaklarında görmeye alıştığımız pipolu dedektif, bu defa Bretonya açıklarında bir adaya gidiyor. Ravard da yıllardır Bretonya kıyısında, Dinard’da yaşıyormuş.

Burma’yı Men-Bahr adasına eski bir müşterisinden gelen telgraf götürüyor. Vardığında kadın ölmüş. Men-Bahr hayalî bir ada ama Ravard’ın çizdiği kıyıların gerçek bir karşılığı var. Bréhat Adası’nı bir gün boyunca yürüyerek dolaşmış, yüzlerce fotoğraf çekmiş. Adanın kuzeyindeki çıplak arazilerle güneyindeki sık bitki örtüsü ve iri evler arasındaki farkı çizgi romana taşımak istemiş.

Kapakta Malet ve Ravard’ın adlarının hemen altında küçük harflerle Jacques Tardi’nin de adı geçiyor. Ravard’ın polisiye çizgi romanla tanışmasını sağlayan kitap, Tardi’nin Malet’den uyarladığı, bizde de yayımlanan 120, rue de la Gare olmuş. Ravard’ın anlattığına göre Tardi’nin özellikle önemsediği bir şey varmış. Okur, çizer değişse de Burma’yı görür görmez tanımalı.

Casterman bültenlerinden aldığım iki kapağı yan yana koyunca aynı hikâyeyi okura ne kadar farklı yollardan sattıklarını daha iyi görüyoruz. Michel Gourdon imzalı eski kapakta, kumsala oturmuş adamı bikinili bir kadının bacakları arasından görüyoruz. Ravard’ın kapağında denizden adaya yaklaşıyoruz. İkisi de ayrı ayrı hoşuma gitti. Meraklısına, albüm geçen eylülde çıkmış.

Yz ile temizlenmiştir
Tarkan’ın Maryo’nun Kuşları serüveninin İngilizce baskısında bir sahnenin değiştirilmiş olabileceğine dair ilginç bir iddia ile karşılaştım. Serüvenin hemen başında Tarkan soylu bir kadınla yakınlaşıyor, ilişkiye giriyorlar. İngiliz çizgi roman yazarı Lew Stringer’ın aktardığınagöre, İngilizce metinde ise Tarkan kadını usulca geri itiyor; çünkü oraya aşk için değil, bir “vazifeyle” geldim filan yapıyor. Buna rağmen sonraki karede ikisi çıplak olarak görülüyor. Stringer, Türkçe metnin farklı olduğunu tahmin ediyor. Söz konusu İngilizce sayfayı bulup Türkçe baskıyla karşılaştıramadım. Böyle bir şey olması için hem aradaki sayfaların atılması hem de metnin revize edilmesi gerekiyor. Olmaz demiyorum ama iddia varsa, ispatı da olmalı, yoksa spekülasyon olarak kalıyor. 

Hiç yorum yok: