Cumartesi, Temmuz 31, 2021

En Alttakiler

Gunter Wallraff'ın ünlü kitabının kapağı. Seksenli yıllarda önce Milliyet'te tefrika edilmiş ve sansasyon ölçüsünde çok konuşulmuştu. Alman bir gazeteci, bile isteye Türk kılığına girerek en ağır işlerde çalışmış ve yaşadıklarını yazmıştı. 

En Alttakiler vurgusu buradan geliyordu, Türkler o yıllarda Almanya'daki en külfetli işlerde çalışıyor, en az parayı alıyor, ırkçılık, ayrımcılık ve ancak sömürüyle anlatabilecek zorluklar yaşıyordu. 

Şaşırmıştık, hem Alamancıların nasıl çalıştırıldıklarını öğreniyorduk hem de en pis işlerde bu kadar ucuza çalışan Türklerden nefret edilmesini anlayamıyorduk. Yazı buraya kadar...

Perşembe, Temmuz 29, 2021

Karanlıkta Kahkaha

Nabakov'un ünlü romanında Faruk Geç'in melodramatik kapak resmini görünce şaşırdım. Amerikanvari, hatta 1950'li yılları çağrıştıran çizgileri Nabokov ile uyuşturamadım, tarz ile eserin içeriği-niteliği bana "denk düşmüyor" gibi geldi. Roman, 1964 yılında çıkmış.

İlüstratörler, genellikle kitapta ne anlatıldığını bilmezler, editöryal yönlendirmelere ihtiyaç duyarlar. O yıllarda Faruk Geç, piyasanın yüksek telif alan isimlerinden biri... Hürriyet'te çalışıyor. Görünen o ki, iş onun maharetine bırakılmış... O da neyi iyi biliyorsa, alıştığı gibi, ezbere çizse olacak ölçüde bir kapak çıkarmış, bu da anlaşılıyor. Yani bu kapak, Hürriyet'te çıkan bir çizgi romanının tanıtım görseli-duyurusu olabilirmiş. Güzel ama romanla ilgisiz.

Nabakov, başka bir yöne bakmayı gerektiren bir yazar, yayınevi piyasaya oynamayı tercih etmiş diyerek bahsi kapatalım...

Pazartesi, Temmuz 26, 2021

Yusuf Atılgan

Parasız yatılı, asker ve edebiyat öğrencisi. Kırkların Cadı Kazanı. Sansaryan ve Tophane’de hükümlü. Parmaksız Hamdi işkencesi, “Konuş ulan Allahsız komünist.” Sonra Manisa’ya kaçış, çiftçilik. Hacırahmanlı Köyü’nde uzun yıllar, büyük şehre mektuplar, küçük hikâyeler, mahlaslar, Kierkegaard çevirileri. Yetmişlerde yeniden İstanbul, yeni bir aşk. Gerçek sevgiyi arayan C.’nin romanı. Türkçenin en güzel ilk romanı. Kumda yatma rahatlığı. Zebercet’in açlığı. Yavaş, çok yavaş, durarak gölgelerde. Modern, üç kere modern, beş kere modern. Yusuf Atılgan, geç kalmış büyük yazar. Bitmemiş bir Canistan. Gitgide büyük, kocaman.

 

Pazar, Temmuz 25, 2021

Evli ve Nişanlı

Ellili yıllardan bir magazin dergisinde rastladım, filmlerdeki aşk sahnelerinde en başarılı olanlar evli ve nişanlı olan çiftlerizmiş. Hem iç gıcıklayıcı bir mambo jambo yapacaksın hem de ahlakçılıkla kendini sağlama alacaksın... Niye başarılılar? Hadi evli olanlar "antrenmanlı" diyelim, nişanlılar da mı öpüşüyor yoksa beyim... derse biri ne olacak? İki cami arasında beynamaz misali...


Cumartesi, Temmuz 24, 2021

Hayır, Oral Orhon

Müzayedelerde bazı ürünler dolaşır durur, kısmetsizlik galiba, bir türlü satılmaz... yukarıdaki orijinal çizimini belki bir yıldır görüyordum, bu işleri ne yazık ki pek bilen olmuyor, ilüstrasyondaki imzayı Tan Oral'a benzettiklerinden onun ismiyle satıyorlardı. 

Bir iki kez uyardım, biraz da sakınıyorum, sokaktan geleni geçeni ikaz eden emekli subay havasında gargara yapıyor gibi görünmekten çekiniyorum. Birinde düzelttiler, Oral Orhon desem de nafile, satılmayınca yine unuttular, başa döndüler... 

Baktım olmuyor, en sonunda resmi ben satın aldım. Orhon'un acemilik döneminden kalma işlerinden biri...Tan Oral ile ilgisi yok. 

Cuma, Temmuz 23, 2021

Kitap okuyanlar


Kitap okuyan çocuğun ismi Haldun Taner... Uzunca bir zamandır kitap okuyan insanların fotoğraflarını topluyorum. Topladıkça o kitaplara, dergiler ve gazeteler de eklendi. Stüdyo fotoğrafları, çalışma masaları, yatakhaneler, sınıflar, parklar, ağaç dipleri ve daha neler neler... İnsanlar sigaralarıyla, içkileriyle, eşleriyle dostlarıyla poz verir de kitapla (gazeteyle, dergiyle) niye vermesin... 

İleride bir gün, iştahım kesilmezse, o fotoğraflarla ilgili bir şeyler yapacağım.


Şu fotoğraftaki melankoliye yakışmamış mı kitap?