Perşembe, Şubat 09, 2017

Hicap Duymak


Herkes haksızlık yapıldığının farkında, ihraç edilen herkesin görevine mutlaka geri döneceğini, maaşlarını faiziyle, toplu olarak  tüm haklarıyla birlikte geri alacağını biliyor... Üstelik, tarih sayısız vesikayla dolu, her türlü haksız ihracın nasıl sonuçlandığını birer birer resmediyor.

Peki, tüm bunlara rağmen, göz göre göre niye bu yola giriliyor? Akılsız, kalpsiz, merhametsiz olduklarından mı? Güçlerini kötüye kullandıklarından mı? Haksızlık yaptıklarını bildiklerinden ve bu yüzden panikleyerek saldırganlaştıklarından mı? Cevap ya çok diyeceğiz ya da hiç yok.

Bir insanı işinden etmek, ekmeğini elinden almak için sağlam bir dayanağınızın olması gerekir. Hukuken yoksa vicdanen olmalıdır. İhraç ettiklerinizi kendinize göre yargılıyor ve cezalandırıyorsanız, bir hukuki dayanak tahayyül ediyor da olabilirsiniz. Ama bu tahayyül, reel hukukla uzlaşmıyor ve kamu vicdanında haksızlık olarak görülüyorsa... tek sığınağınız kalır, vicdanınız.

Evrensel hukukun haksızlık saydığı bir eylemin failinin hicap duyması beklenebilir mi? Elbette hayır.

Bir insan, böylesi bir sıkışma içinde, yapıp ettiğinin doğru olduğuna inandığı bir hayat tarzına katılmak zorunda kalır. Mutlak haklı olduğuna, hata yapmadığına, kesin olarak doğruyu uyguladığına inanacağı, evet-hayır, hain-kahraman, iyi-kötü ekseninde bir hayat tarzından söz ediyorum. Bir polis hayata suçlular ve masumlar diye bakabilir, bir doktor dünyayı, hasta ve hasta olacaklar diye görebilir.

Ama bir üniversite rektörü dünyaya, memlekete, akademiye, meselelere bu keskinlikte bakamaz. Türkiye'nin iyi eğitim alan, doktora yapmış, yazmış, çizmiş, araştırmış, kitap yayımlamış, hocalık eden, öğreten, eğiten,  kafa yoran, tez yöneten, fikir üreten, paylaşan, dinleyen, hatırlayan, sakinlikle konuşan insanlarına böyle bakamazsınız. Onlar sadece personel değillerdir. Yok personeller diyecekseniz devletin hangi biriminde bu kadar çok eğitimli insan çalışıyor diye sormak gerekir.

Hoşgörüsüzlük, çoğulculuğun düşmanıdır ve her zaman linç iklimini, sürü içgüdüsünü çoğaltır. Bir rektör bunu yapamaz. Sürü içgüdüsü, sürüden sayılmayanlara karşı vahşet üretir çünkü.

Üniversite, vahşetin, lincin, horgörünün, kavganın ve yok saymanın yeri değildir. Kimseyi bu eksene çekerek hasımlaştıramazsınız. Başka yerleri çok bilmiyorum, o yüzden bir parça kişiselleştireceğim. Ankara Üniversitesinin rektör eliyle içine düşürüldüğü durumdan okur yazar olan herkes gibi ben de hicap duyuyorum, doktoramı orada yaptım. Hakkımdır diye düşünüyorum. Ayıptır, yazıktır, zulümdür yapılanlar.

Çarşamba, Şubat 08, 2017

Bir Defa Daha...



Zor


Türkiye'de solcu olmanın zorluğu var, kolaylığı var. Kolay çünkü, memleketi sağcılar yönetiyor, onları eleştirmek, vasatlık ve kültürel sefalet ölçüsünden giderek söylene söylene sürdürülebiliyor. Biraz daha biliyorsanız, emek ve emperyalizm diyorsunuz, oralarda geziniyorsunuz. Türkiye'de solcular birbirlerini liberal olmakla suçluyorlar, oralarda da esip gürleyebiliyorsunuz.

Zor çünkü, Türkiye'de bir Kürt meselesi var, ben kendimi bildim bileli insanlar ölüyor, solcuysanız, bu mesele böyle çözülmüyor demek zorundasınız.

Asıl zorluk buralardan başlıyor işte. Bunu dediğinizde sadece sağcılar değil (çünkü yanlış yaptıklarını, siyaset üretemediklerini söylüyorsunuz), kendini solcu sayan geniş bir kesim de size tahammül edemiyor. Kestirip atıyorlar, terörist sayılıyorsunuz. Öyle bir niyet olmadığı için ne dediğinizle ilgilenilmiyor.

Son kararnameyle pek çok arkadaşım gibi Funda da işten atıldı, ateş düştüğü yeri yakıyordu, bizim eve de düştü.

Hakkında tek bir dava, tek bir suç kaydı olmayan binlerce insan, tek bir gerekçe gösterilmeden, savunma ve mahkeme hakkı tanınmadan özlük hakları ellerinden alınarak işlerinden atılıyorlar.

Uzunca bir süredir, insan "iyi üniversitede okumalı, iyi üniversitede çalışmalı" diyordum.

Son yaşananlar, hangi üniversitenin "üniversite" olduğunu, kimlerin çoğulculuğa, demokrasiye inandığını, bana sorarsanız, öfkeli olabilirim, kimlerin solcu olduğunu sekiz sütuna manşet gibi, büyük puntolarla gösterdi.

Bu günler geçer, ileride bu yapılanlar mutlaka ama mutlaka utanarak anlatılacak. Şunu da biliyorum, yanlış yapmadık, haksızlıklar yapıldığını söylemeye, doğru bildiğimizi yinelemeye devam edeceğiz. Çalışarak ve yan yana durarak, dayanışma içinde üreterek, bu akılsız ve kalpsiz zamanı atlatacağız.

Salı, Şubat 07, 2017

Ulaşmak


(...) Sözünü ettiğim şey bu işte, huysuzluk etmiş oluyorum ama benden istediğiniz şey bir makale konusu. Nostalji nedir ile başlayıp modern romanın kıstaslarını sıralamam gerekiyor. Yapmayalım bunu, yapmak isteseydim zaten öyle yazardım. Nostalji bir yazarın tarihe veya maziye bakarken takındığı tutum değildir, sadece bu değildir. Tanpınar, anıt mezar gibi dolaşan, iç gıcıklayıcı bir mazi rüyasını yaşatan biri değildi, elbette değildi. Akademiden etkilenmiş biriydi. Sizin sorunuz da akademik. Nostalji bir histir, fasılalarla kendini gösterir. Para sıkıntısı çeken, beğenilmemekten korkan biri nostaljik olamaz mı diyeceğiz? Tanpınar, bir yere dönmek istediğinde maziye dönüyordu, en çok oradan besleniyordu. Yahya Kemal de nostaljiktir, Nazım Hikmet değildir. Bazen insanlar yaşlanmaya karar verirler, geçmişe sığınırlar. Halide Edip öyledir, Aziz Nesin hiç girmemiştir o yola. Geçmişe sığınmak ya da sığınmamak, nostaljiyle doğrudan ilgili olmayabilir. Bazıları, hep yaşlı adam gibi konuşurlar, mesela Peyami Safa öyledir. Maziye sığınarak otoritelerini meşrulaştırırlar. Bu da nostaljidir diyemeyiz. Tanpınar’ın sızısı nostalji.

link

Cuma, Şubat 03, 2017

Gayya Kuyusu


Sabahattin Eyüboğlu, Orhan Veli'nin ölümünden sonra Mahmut Dikerdem'e yazmış, acılı, üzüntülü ama şöyle diyor: "Keder işten başka bir şeyle unutulmaz. Sonuna kadar bu gayya kuyusuna bir şeyler atacağız."