Pazartesi, Mart 17, 2014

Şedit


Dünyanın her yerinde, her kültüründe, orta sınıflar şiddete yönelik tepki gösteriyorlar. Artık öğretmenler, çocukları dövemiyorlar. Herhangi bir çocuk tek bir fiske yese kızılca kıyamet kopuyor. Milli eğitim, okul müdürleri, psikologlar, veliler, okul aile birlikleri, medya, mahalle kim var kim yok bu meseleyi görünür kılıyor.

İnsanların başedemediği, henüz başaramadığı ise, polis ve asker şiddeti...

Son beş yıl içinde dünyada geniş ölçekli muhalefet eylemleri oldu, oluyor. Halk, muhalefet partileri, sivil toplum örgütleri biraraya geliyor ve dertlerini sayıyor, hükümetleri protesto ediyorlar.

Kalabalığı artıran tek şey, her yerde ve her zaman, hiç şaşmıyor, polis şiddeti oluyor... Bu şiddet arttıkça kalabalık artıyor. Gözle görülür biçimde artıyor hem de.

Türkiye'de Gezi Olayları böyle büyüdü, masum insanların, gençlerin, çocukların dayak yemesi, ebeveynleri sokağa döktü.

14 yaşındaki Berkin, polis tarafından öldürüldüğünde de böyle bir kalabalık oluştu. Mumcu ya da Dink cenezalerinden çok daha fazla insan Berkin'in cenazesine katıldı.

Orta sınıf tepkisini, şiddet karşıtlığını hükümet ve iktidar seçkinleri her nedense halen göremiyorlar. Niye? Akılları fikirleri siyasi hasımlarında çünkü...Oysa hasımları, o kalabalık içindeki unsurlardan sadece biri...

Hiç bir parti böyle bir kalabalık toplayamaz.

Pazar, Mart 16, 2014

Kimin Günah İşleme Hakkı Var?



Güçlü biriyim ben Mete... Çok güçlüyüm... Hiç çok güçlü hissettin mi? Dünyadaki en güzel duygudur... Uçabilir gibi hissedersin... Her istediğin olur... Tek kelimen yeter, göz hareketinle olur! Bazen sadece niyetinin olması bile kafidir, olur! Ben hepsine sahibim, ben neyim biliyor musun Mete? Gücüm ben...

Artık hepsi senin olacak... Bütün bunlar bu yüzden yaşandı. Hazırlanmanı, bana hazır olarak gelmeni  istedim. Bunun okulu yok Mete... Günü geldiğinde ne yapacağını bilemiyor olmanı istemedim...  Dimdik dur istedim! Hakettiğini almayı bil istedim...Tut ve kopar istedim! Orta Asya'da, erkek çocuklarını küçük yaşta doğaya bırakırlarmış, çıplak, silahsız...Sağ kalanlar savaşçı olurmuş...  İnsan, insanın kurdudur Mete... Benim oğlum Kurt olmalıydı Mete...Sen Kurt oldun...Herkesle başedersin artık...Seni yanımda istiyorum oğlum... Ben sana kocaman bir imparatorluk bırakıyorum! Saf bir güç... Eğilip bükülmeyen, yenilmek bilmeyen...Başka bir yerde, derinde bir güç...Kitaplar, okullar, entelektüeller, demokrasi, siyaset, annemin hikayeleri... Hepsi yalan oğlum, hepsi insanı gevşeten, korkaklaştıran saçmalıklar... 

Bu kadar aptal ve asalak insanın içinde nasıl yaşanır Mete...O aptalların üstüne çıkarak, o asalakları kullanarak yaşanır.... Temizlik...Haksızlık ne bunlar Mete? Herkes herkesi harcıyor bu dünyada... Herkes kibar, herkes ölçülü ama herkes bir kaşık suda boğuyor birbirini... Edebiyat oğlum bu söylediklerin. Dünyayı kitaplar değil para yönetiyor, güç yönetiyor...

[Eski Hikaye 17.Bölümden...İbrahim Ferhat, oğluyla konuşuyor]

Cumartesi, Mart 15, 2014

Ölüm İstemiyoruz



Vicdan




Cumhuriyet tarihinde partiler arası gerilimin arttığı ya da artmış gibi gösterildiği çok olmuştur. Siyasi çatışmalar sonucu insanların öldüğü, yaralandığı ya da sakat kaldığı da olmuştur.

Parti liderleri ya da onların alt kadroları, ölen insanları ihtirasla mukayese ederek kimilerini telef sayar, kimilerini de şehit mertebesine taşır. Bir sürü insan yalandan da olsa ölene rahmet okuyup ama diye başlayan cümlelerle asıl fikirlerini söyler ve karşı tarafı cenazelerine üzülmemekle suçlarlar.

Geçtiğimiz hafta iki genç insan öldü, biri askerden yeni dönmüş, inandığı düşünceleri uğruna kavgaya girmiş, öldürülmüş... Diğeri polisin attığı gaz kapsülüyle başından vurulmuş, aylarca kaldığı komadan çıkamamış ve ölmüş, öldürülmüş...İkisi de yok yere ölmüşler...

Hepimiz biliriz, cenaze evi diye bir şey vardır, taziyeye gidilir, teskin edici sözler söylenir, dualar okunur, geride kalanlara metanet dilenir. İnsanlar birbirlerini dinlerler. İnsanlar, cenaze evine, yaslı aileye neden anlayışla, huşuyla yaklaşır? Hangi dinden ve hangi inanıştan olursa olsun insanlar bilir ki o evde gözyaşı ve hüzün vardır. Bazen öfke olur, olmaz değil, insanlar hep birini suçlama eğiliminde olduğu için hayırsız evlada, gamsız bir kocaya ya da doktor hatasına takabilirler. Dinleyenler, sükunetle o kahırlanmayı dindirmeye, sakinleştirmeye çalışırlar. Bilirler ki yakınlarını kaybetmekten dolayı mutsuzdur o insanlar... O evin sessizliğe ihtiyacı vardır, onu sağlamaya çalışırlar. Ölüm ağırdır, başka bir hayat başlayacaktır...

Cumhuriyet tarihi diye başladım, sahiden bir benzeri yok, gelmiş geçmiş hiç bir siyasetçi, cenazesi yeni defnedilmiş birini,  14 yaşında komaya girmiş ve ölmüş bir çocuğu düşmanlaştırmadı, hele acılı annesini kalabalığa yuhalattırmadı.

Bu memlekette insanlar, cenaze evini bilirler, velev ki öfkeli sözler sarfedilmiştir, gözardı etmesini bilirler. İnsanlık, dindarlık, okullar, gelenek, ahlak, dedelerimiz, ninelerimiz bize bunu öğretir. İnsanın çocuğunu kaybetmesi kadar büyük bir başka acı bilmiyorum. Anlayış, sabır, metanet göstermemiz gerekir.

Dünyada hiç bir seçim, hiç bir seçim konuşması bundan daha önemli olamaz.

Dünyada hiç bir dindar, hiç bir okur yazar, hiç bir baba bana bu yapılanı açıklayamaz.

Başbakan, kendisine rakip olan bir başka parti liderini çocuğu olmamakla eleştirmiş, alay etmişti. Benzer bir şeydi. O zaman da şaşırmıştım. Vicdanı olan bir insan nasıl bununla alay edebilir. Balzac'ın da çocuğu yoktur ama Goriot Baba'yı yazmıştır. Hangi baba, Goriot Baba kadar uzun yaşayabilmiş ve sevilmiştir ki...Hangimiz?

Demek ki parti lideri, bakan, başbakan olmak, baba olmak önemli değilmiş...Vicdanımızın olması gerekiyor...Ölenle alay edilmez, acıya gülünmez, yaralar bile bile kanırtılmaz. Bizi, biz yapan vicdanımızdır, seçim zaferlerimiz değil...

Cuma, Mart 14, 2014

Sezen


İnsanlar haklı olduklarına inandıklarında ve kendileriyle aynı fikirde olanların çoğaldığını gördüklerinde, ne yapıp edip bir cadı avı başlatıyorlar. Başlangıçtaki vicdani isyanı, bütünüyle doğru olan o çıkış noktasını bile unutabiliyorlar. Nedense şaşmıyor: Ahlak adına konuşanlar, kendileriyle aynı fikirde olmayanları kolaylıkla ahlaksızlıkla suçlayabiliyor.

Oysa hayatın yalnızca evet ve hayırdan, cennet ve cehennemden oluşmadığını biliyoruz. Herkes farklı hayatlar yaşıyor; farklı nedenlerle evet ya da hayır diyebiliyor.

Gezi’deki iyimserlik, yan yana durma hali ve geniş kesimleri bir araya getiren o vicdani kalkışma nedense insanlara yetmedi. “Eskiden şunu yapmıştın, burada olmayı hak etmiyorsun” ya da “Ne yapsan boş, biz senin ne mal olduğunu biliyoruz” havasıyla herkes adına savcılığa soyunanlar oldu. Bugün hâlâ bunu sürdürenler, ısrarla rövanş isteyenler var.

Şimdi de Sezen Aksu’yla uğraşılıyor. Nedeni çok açık değil. Onu suçlayanlara bakılırsa elbette her şey apaçık. Ama ben evirip çeviriyorum, ne yapsam anlayamıyorum.

Anladığım kadarıyla anayasa değişikliğine “evet” dediği için suçlanıyor ve bu tavrı unutulmuyor. Belki Kürtlere ilişkin daha özgürlükçü tutumlar sergilemiş olması da öfkeyi büyütüyordur. İnsanlar bunlara da çok sinirleniyor. Bunlar benim tahminlerim; başka bir mesele de olabilir.

Siyaset, tefrik etmek demektir. Aktüeldir; günbegün mevziler değişir. İnsanlar, inandıkları doğrular doğrultusunda evet ya da hayır demek zorunda kalırlar. Ama her evet, başka gerekçelerle hayır denebilecek unsurlar da içerir. Bunun tersi de doğrudur: Hayır dersiniz ama o tercihin içinde evet dedirtecek doğrular da görürsünüz.

Kötü olan, siyasetin bütünüyle evet-hayır eksenine indirgenmesidir. Ne yazık ki temsili demokrasiler bunun üzerine kuruludur ve bu ikiliğin kolay bir çözümü yoktur.

Sezen Aksu ya da başka biri, bizimle aynı fikirde olmadığı için suçlanamaz. Sürekli evet ya da hayır demek zorunda bırakıldığımız bir hayat sahiden güzel bir hayat değildir.

Sezen Aksu’nun iyi niyetle yazdığı bir taziye mesajına bile öfkelenip küfredenler, kimse kusura bakmasın, benim nazarımda bırakın solculuğu, demokratlığı, yurtseverliği, futbolculuğu; iyi insan bile olamazlar.

Nefret, insanı düşmanına benzetir.

Hayatı mahkemeye çevirenler, gün gelir o mahkemenin sanığı olurlar. Her mahkeme, devran döndüğünde cellatlarını da kahramanlarını da harcar. Bu kadar haşinlik, bu kadar habaset ve bu kadar dogma, hiçbir özgürlüğü ayakta tutamaz.

Sezen Aksu’ya yöneltilen küfürleri, hakaretleri ve iftiraları kimlerin söylediğine de bakmak gerekir.

Çünkü herkesle yan yana durulmaz.

Perşembe, Mart 13, 2014

Kavgada Söylenmeyecek Laflar


Eskiler "evladın olsa sevmezsin" derler, sevimsiz birinden bahsederken. Bilerek yapılan abartıdır, anlarsın ki o adam, sahiden akıllara ziyan biridir. Uzaktan gördüğünde, yakınından geçen arkadaşına bağırman gerekir "kaç ordan" diye..."Kaç çabuk! Bulaşır" Ben bu lafa gülerim, iyi espridir, bana acısı sirayet etmez diyeyim veya...

Bazı insanları görüyor, okuyor, dinliyorum ve aklıma bu laf geliyor. İnsan, aktüele kendini kaptırırsa kolay öfkeleniyor, nefrete sarılıyor, bundan kaçınmaya çalışırım. Sevmiyorum o türden koyulukları, yapamıyorum da... İnsanlar tatsızlaşınca, ilişkiler çetrefilleşince kaçmaya hazırlanırım, işlere yoğunlaşırım, kapanırım. Hafızam da iyi değil. Gel gör ki kimileri insanın içine çörekleniyor, fütursuz, ahlaksız, vicdansız, berbat bir adam çünkü. Neler neler söylüyor, habasetle konuşuyor, münafıklık yapıyor.

Kavgada söylenmeyecek sözler vardır, insanı edebe çağıran, utanması gerektiğini hatırlatan...

Evet, eski insanlar bazı fena sözlere "aman kardeşim deme öyle, kavgada söylenmez o dediğin" derlerdi, hatırlıyorum. Nostalji yapmıyorum. Epey bir zamandır insanlar çok ağır şeyler söylüyorlar birbirlerine...İşin ölçüsü de kaçtı gitti nereye gittiyse...

Evladın olsa sevmeyeceğin insanların kavgada söylenmeyecek laflarına sinirlenmeyiz ama evvela ve mutlaka, ne yapıp edip onlara benzememeliyiz.