Çarşamba, Aralık 11, 2024

Değilim!

Çizgi: Berat Pekmezci

Sabun Operası

Ellili yıllardan bir Puro sabunları reklamı... Gazete ve dergilere reklamveren pek olmadığı için Puro, Babıali'nin gözbebeği, bir tanesiydi...O günlerde tek reklamveren devlet çünkü... Başka türlü olabileceği gazetecilerin aklına bile gelemiyor, devletin ilanlarına muhtaçlar...Sonuçta biliyoruz ki, gazeteler okurları için değil reklamverenler için çıkar...

Puro, anlaşıldığı kadarıyla Amerikanvari bir memleket firması, sürekli reklam veriyor, promosyon dağıtıyor, ünlü oyuncularla kampanyalar yapıyor filan... Bu kerre o yılların (1952) moda olan anlatım biçimini, çizgi romanı kullanmışlar-tercih etmişler diyelim... Kim çizmiş belirsiz, bana Şevki çizmiş gibi geldi o ayrı...

Reklam, kadınları hedeflemiş, başlığı kime yöneldiklerini anlatıyor: "Kocamı Tekrar Kazandım" Puro sabunu evliliğinizi kurtarabilir iddiasındalar. İlk karenin büyük puntolu açıklamasıyla başlıyor hikaye: "40 yaşıma o gün basmıştım"...  Ayna karşısındaki Şükran'ın orta yaş krizine girdiğini, dert yandığı kocası Macit'in de ona karşı (bugünden bakarak) pek de nezaketli davranamadığını görüyoruz, artık niyeyse arkadaşı Hale'ye danışmasını istiyor. Ne anlam çıkarabiliriz bilemiyorum.

Puro sabunların sahibi Necip Akar, reklamın yayımlandığı yıl, 48 yaşındaymış, acaba dedim 35 olsa "kırk yaş" vurgusu yapar mıydı?

Şükran puro sabun kullanmaya başlayınca, Macit şöyle diyor ki, reklamda pazarlanan şey de o zaten: "17 sene evvel büyük bir hazla okşadığım kadife gibi yumuşak taze minik el". 

İki soru: Macit, Hale'nin ellerini nerden biliyor? Ve niye 17 sene?, orta sınıftan İstanbullu bir erkek en geç yirmi beşinde evlenir mi demek istemişler... 

Böylece bir tür sabun operası okumuş olduk...Sabunla gelen romantizm, kırk yaşından sonra gelen ikinci bahar şu bu....

Sabun ve romantizm ilişkisi tuhaf görünmesin, biliyorsunuz, radyo ve televizyonda yayımlanan trajik aşk hikayeleri, ihanetler, kavuşmalar anlatan melodramlar (pembe diziler, telenovalar) sabun firmalarının sponsorluğunda yayımlandığı için türe hafif bir küçümsemeyle "soap opera" deniyor...Operadan kastedilen ise abartılı hikaye anlatımını işaret eden bir mecaz... 

Puro firması için Amerikanvari demiştim, mecranın farkında olan seçimler yapıyormuş yani, taklit ediyor bile olsa, piyasanın farkındaymış, kapalı bir toplum olduğumuz için bunu biliyor olması dahi ilginçmiş.

Salı, Aralık 10, 2024

Sevim hanım

Karaca’nın annesi. Manken. Voyeuse ve flaneuse. Fısıl fısıl konuştu kendisiyle. Bulanık ve kaypak sözcükler, soap opera mutsuzluğu ve bahtiyarlığı. Evhamlı kadınlar, âşık kadınlar, alkolü seven kadınlar. Naifliğin katili, dünyayı anlayan sert erkekler. Tevratlı dizeler. Pera my Lord. Aşktan aklını oynatanlara, şizofrenlere, erken bunamışlara. Yedi cüceli eve. Sevim Burak, perdeye iğnelenen sayfaların yazarı. Türkçenin Yanıksaray’ı.

Pazartesi, Aralık 09, 2024

165

Spotify, kullanıcılarına yıl boyunca dinledikleri şarkılarla ilgili istatistikler aktarıyor, onlar da sosyal medya hesaplarında paylaşımlar yapıyor, şunu dinlemişim-bunu dinlemişim yazıyorlar, biliyorsunuz, e ben geri mi kalırım. 

Müzikle ilişkim biraz tuhaf, bir iki kere daha yazdım, senaryo çalışırken, daha doğrusu yazmaya başlamadan önce aklımdaki hikayeye eşlik eden ve ilham veren parçalar seçiyorum. Ve düşünürken-yazarken günlerce bunları dinliyorum. Yani müzik, yazma sıkıntımın yol arkadaşı oluyor.

Dışardan ilk söylendiğinde güzel görünebilir, oysa aynı albümü defalarca dinleyen saplantılı bir fandan farkım kalmıyor...

Elbette yapabilirim, buna katlanabilirim, diğer yandan aynı evde yaşadığınız arkadaşınız veya komşunuz, aynı şarkıyı yüzlerce kez dinliyor olsa ne olurdu diye düşünmenizi rica ediyorum, mutlaka bıkar, sıtkı sıyrılır, hafakanlar basardı. Eziyet resmen...

Sonra bir daha çalmadığım için biliyorum (başka bir senaryoya başladım çünkü) ağustos-eylül döneminde bir şarkıyı tam 165 kez dinlemişim örneğin. Görünce yuh dedim. 

Şarkıyı söylemeyeceğim ve başka bir şey demeyeceğim.

Pazar, Aralık 08, 2024

Kosta

Dün, işleri nedeniyle Ankara’ya gelen Kosta (Ceran) ile buluştuk. Kosta, çizgi roman dünyasından insanların tanıyabileceği birisi, benim içinse 1991 yılından beri tanıdığım, bir mektup arkadaşım… Biz büyürken insanlar şimdiki kadar kolay karşılaşamıyordu. Ortak ilgilerimizle başlayan mektuplaşmamız uzun yıllar devam ederek bir dostluğa dönüştü, şöyle anlatayım, Atina’ya çalışmaya gittiğinde çizgi roman ve diğer lanetlenmiş türlerle ilgili haftada bir olmak üzere kırk sayfayı aşan mektuplar yazıyorduk birbirimize. Sonra fanzinler çıkarttık filan. Otuz küsur yıl sonra, iki ihtiyar olarak yeniden biraraya gelip epey bir lagaluga yaptık.

Cumartesi, Aralık 07, 2024

Vicdan azabı

[Katil] "Turhan Zeki, polisteki ifadesinde kızı çok sevdiğini, onu iğfal ettiği için vicdan azabı çektiğini, bu azaba son vermek için de kızı boğduğunu itiraf ediyordu."

Paragraf böyle başlıyor, eskilerin deyişiyle kaatil polise böyle söylemiş, seks yaptık, onu kandırdım, iğfal diyor, belki de tecavüz etmiş, sonra aklı başına gelmiş, ruhen kavrulmuş, en iyisi demiş, gideyim ben bunu öldüreyim, "hiç yaşamamış gibi olsun" ki gördüğümde vicdanım sızlamasın. Galiba niyet bu...

Falan filan inter milan. Tuhaf bir gerekçe ama biliyorsunuz psikolojide "olamaz" yok, olabiliyor, ben orada değilim, asıl daha sonra yaptıkları bana tuhaf geliyor.

Sonra ne yapmış, öldürdüğü kızın cesedini ve eşyalarını, iz kalmasın diyerek bir sandığa koymuş, taksiyle Karaköy'e, oradan da vapurla Haydarpaşa'ya geçmiş... Artık nasıl bir büyüklükteyse, kaatilimiz o sandıkla İstanbul'da güpegündüz seyahat etmiş ve öldürdüğü kızı akrabasına gönderilmek üzere gar'dan trenle postaya vermiş. Gel gör ki, o akrabanın ikamet adresi değiştiği için kargo sahipsiz kalmış...Burdur'da ortada kalan sandıktaki ceset günbegün artan bir koyulukta kokmaya başlamış. Böylece bir  cinayet olduğu anlaşılmış.

Ellili yıllardan bir cinayet, çok detay yok, niye cesedi yollamış, niye gömmemiş mesela, niye trene vermiş, kargolarken adresini veriyorsun kaçınılmaz olarak, niye kendini bu denli aşikarlaştırmış... O sandığı gönderdiği adresteki ahraba insanı, ikamet ettiği yerden taşınmamış olsaydı ne olacaktı, o mu gömecekti cesedi, aralarında başka bir hesap mı vardı. Bir dünya soru var aklımda...

Önce azap kısmına takılmıştım, sonra sandık filan hikaye olarak aklımda büyüdü de büyüdü...