Pazartesi, Ocak 09, 2017

Otel Paranoya


Tuhaf bir otel, zevksiz ve tenha, küflü odalar, kemiklere iyi gelen asansör havası, dumanı tüten çorbalar, ağrı kesiciler, yılan balıkları ve diğer müşteriler…

Hakan Bıçakcı’dan soğuk bir muamma hikâyesi. Otel Paranoya, belleksiz bir rasyonalitenin, kaybolmanın rüyası…

Berat Pekmezci, akıl tutulmasını, sıkıntının sınırlarını, delirmenin rehavetini ustalıkla resmediyor.

Cumartesi, Ocak 07, 2017

Yazık Bize...


Hemen her gün kötü bir şey oluyor. Yeni yıla katliamlarla, bombalarla başladık. Üstelik bitmeyecek, arkası gelecek, ne yazık ki öyle görünüyor. Benim yaşadığım tarihten çıkardığım şudur, hükumetler, böylesi saldırılar karşısında hemen adresi belli olanlara, ellerinin altındakilere ve illa ki eğitimli muhalif azınlığa yönelir, onlara cellallenir, onları cezalandırırlar.

Dün gece arkadaşlarım, tanıdığım, sevdiğim nitelikli akademisyenler işten atıldılar. Niye  atıldılar sahiden anlaşılır değil diyeceğim ama bir anlamı olmayacak. Kaç aydır yineleniyor, herkes sırasını bekliyor, hemen hepimiz olup bitene alışarak, bakakalarak duruyoruz.

Nasıl şehirlerin tenhalaşmasına, insanların tedirginliğine alıştıysak, nasıl hiç bitmeyen ölümlere kahroluyorsak...Bunlar da dahil üzülmelerimize...

Sadece şu karşılaştırmanın yapılmasını dilerim.

1979-1980 arasında ölenler ile 1980-81 arasında işten atılanları düşünün... Sonra da son bir buçuk yılımızla karşılaştırın. Herkesin, her siyasetçinin yanlış dediği, keşke olmasaydı diye hayıflandığı 12 Eylül'ü geride bırakan günlerin içindeyiz. Çok daha fazla insan öldü, çok daha fazla insan işten atıldı.

Yazık bize, seçilmişler, profesyonel ve amatör siyasetçiler, akademisyenler, bürokratlar demokrasiye inanmıyor bu ülkede.

Bu kaçıncı "yazık bize" yazısı oldu bilmiyorum.

Perşembe, Ocak 05, 2017

BaşkaKent Ankara



Çeyrek asır önce şehirlerimiz, yerel özelliklerini bu kadar yitirmemişlerdi, bu kadar çok birbirlerine benzemiyorlardı. Piyasanın işleyişi, global kapitalizm, inşaat ekonomisi şu bu derken, maaile, benzer binalarda yaşıyor, benzer biçimlerde para harcıyor, benzer alışveriş merkezlerini paylaşıyoruz. Mobilyalarımız, kıyafetlerimiz, pencerelerimiz tanıdık bir auranın içinde salınıp duruyor.

Taşranın bu benzeşmeyle kaybolduğu bir şimdiki zamanın içinde sürükleniyor, geçmişi hatırlatan ve bizi anlatan küçük nişlere tutunmaya çalışıyoruz.

Hepimiz şahidiz, rant iştahıyla binalar yıkılıyor, yerlerine çok katlı yenileri dikiliyor. Öyle ya da böyle, bitimsiz bir inşaat iştahıyla şehirler başkalaşıyor, eskisi hiç yokmuşçasına düzleniyor.

Bana kalırsa çizerler, şehrin kaybolan yüzlerini, evlerini, sokaklarını, mahallelerini çizmeliler, görsel olarak onları kaydetmeli, onları resmetmeliler. Yorumlamalı, anlatmalı, tanıklık etmeliler, yitip giden şehir hafızasına, şehrin tarihine katkıda bulunmalılar. Geçmişi, bugünü, yok sayılanı, unutulanı, yıkılanı çizmeli, bize yaşatılanlara itiraz etmeli, şehirle cenk etmeliler.

Ankara’nın akasyaları, saksağanları, apartman kedileri, dik yokuşları, eski mahalleleri, insanları, huysuz havası, sakaleti, haşinliği, kavrukluğu, bozkırı, günbatımı çizilmeyi bekliyor.

Bu sergideki arkadaşlar işin ucundan tutmuşlar, umarım arkası gelir. Sahiden gelmeli. Tutkuyla, isyanla çizmeliler! İnsan, yaşadığı yere benzermiş. Şehri kendilerine, yapıp ettiklerini, en çok da çizdiklerini şehre katmalılar. 

[Ankara'yla ilgili bir karma illüstrasyon sergisi için küçük bir giriş yazısı yazmamı istediler.]

Salı, Ocak 03, 2017

Kafir ve Terörist


Her gün rastlanabiliyor, her gün yüzlerce biçimde yineleniyor, sosyal medyada birileri ya kendini teşhir ediyor ya da birileri tarafından teşhir ediliyorlar.

Medyatik birisi, anladığım kadarıyla, kendi konuşmasını kaydederek, hafif oynayarak, sanki hafif sarhoş, hafif delirerek bir şeyler söylemiş. Biz söylenenlerden hoşlanmayabiliriz. Hemfikir de olabilirdik. Çok da önemli değil aslında. Vara yoğa öfkelenmenin bir manası yok  çünkü. Tartışma derslerimizin bir parçasıdır. Öğrencilere fikirlerini sorarız. Bir üniversitede ne öğretilir, dünyada tek bir gerçek olmadığı... Kendini bir başkasının yerine koyma ve çoğulculuk...Çocuklar, niye parmak kaldırıyorlar?

Bu medyatik kişiliğin söylediklerinde tahrik ve tezyif varsa, kanun ve kitaba göre gereği yapılır. Bakın bu da derslerde anlatılır.

Peki ne oldu? Söz konusu kişi, söyledikleri nedeniyle Kıbrıs'tan Türkiye'ye getirildiğinde havaalanında saldırıya uğradı.

Yazık kere yazık. O insana yazık, bize yazık, aldığımız eğitime yazık, geleneğimize yazık...Gelenek diyorum, sağcıların ağzında biteviye bir gelenek yuvarlanır ya ben onu demiyorum. Biz niye toplantı yaparız, niye birbirimizi dinleriz, niye işin bir başka tarafı var deriz. Konuşarak daha iyi anlamaya çalışıyoruz. Gelenek budur...

Türkiye'ye getirilirken, hangi uçakla nereye kaçta ineceği, nerden geçirileceği sosyal medyada paylaşılıyordu. Bu paylaşımların dahi önlemi alınmadı. Olmuştur, sızdırılmıştır diyelim ama kim sızdırır diye de düşünelim, o bilgiye sahip olan güvenlik güçleri sızdırır, kim sızdıracak...Hadi sızdırıldı, ters köşe yaparsın, havalimanında başka yerden çıkartırsın... Yok, hiç öyle bir şey yapılmadı, adam göz göre göre dövüldü.

Kim suçlu peki? Suçlunun kim olduğuna dayak atanlar karar vermiş, dosyayı kapatmışlar, öyle anlaşılıyor. E o zaman güvenlik ve yargının anlamı ve sorumluluğu nedir? Onların görevi, uçuş bilgilerini sızdırmak, dayakçı ve linçci güruha yol vermek midir? Allah sakladı diyelim, linç kurbanı kişi orada ölseydi ne olacaktı?

Bu dönem, ileride anlatılırken, en çok şu iki kelimeyle hatırlanacak. Muhalifler ve hükumeti eleştirenler, terörist ve kafir olmakla suçlanıyorlar.

Eleştirenler, kafir ya da teröristse eğer, eleştiriye tahammül gösteremeyenler ve onlara karşı duranlar kim? Mümin ve kahramanlar mı?

Yok böyle bir şey.

Bir adam İstanbul'un ortasında, dünya kadar cana kıyıyor, sonra elini kolunu sallaya sallaya ortadan kayboluyor. Sen onu elinden kaçırıyor, sonra bir televizyon karakterini tutup yakalıyor, güruha dövdürtüyorsun. Milletin endişesini, memleketin tedirginliğini azaltıyor mu bu?  Bu öfke gösterileriyle nereye varılacağı sanılıyor ki? İnsanlar sokağa çıkamıyor, turist gelmiyor, yabancılar kaçıyor, dolar almış başını gidiyor, bunlar niye oluyor denmiyor da...

Pazartesi, Ocak 02, 2017

Seyrüsefer Defteri 78


Tierra (1996), yine çok ilginç bir Medem filmi, tuhaf diyaloglar, muamma ve saplantı (30 Aralık). ++ Cela 211 (2009), tempolu ve başarılı bir hapishane isyanı filmi, İspanyol işi (29 Aralık). ++ Capsule (2015) belgesel olmalıymış ya da kısa film (28 Aralık). ++ American Honey (2016) başarılı bir coşkusu var, beğendim (27 Aralık). ++ Storks (2016) teknik olarak bir yeniliği yok, iyimserliği de gişe ortalamasında ama sevimli (26 Aralık). ++La Tourneuse de Pages (2006) kısa film olmalıymış, uzattıkça defoları gözükmüş (25 Aralık). ++ Pretty Maids All In A Row (1971) Vadim için seyrettim, film vasat ama sinema magazini içeriyor, o yönü konuşturuyor (24 Aralık). ++ Miles Ahead (2015) müzisyen hikayelerini, filmlerini seviyorum (23 Aralık). ++ Goltzius and The Pelican Company (2012) Greenaway gösterisi, her zaman olduğu gibi tuhaf, kışkırtıcı ve kendine hayran bir sıkıcılık (22 Aralık). ++Baadasssss Cinema (2002) bu belgeselin aşkına Blaxploitation klasiği Coffy'yi (1973) seyrettim (21 Aralık). ++L'odeur de la mandarine (2015), D.H. Lawrence havasında bir gidişatı var, izlettiriyor (20 Aralık). ++ Westworld Sea1 Ep.9 ve 10'u seyrettim (19 Aralık). ++ Çarşı Pazar (2015) oyuncuların taşıyabileceği bir senaryosu yok (18 Aralık). ++ Tuna ile Star Wars Rogue One'a gittik, seyrettik ama SW filmi olmamış (17 Aralık). ++Morgan (2016) klişe ama iyi anlatılmış (16 Aralık). ++Westworld Sea1 Ep.7 ve 8'i seyrettim (15 Aralık). ++Het Debuut (1977) garip film, ergen kızın isyanı, aşkı, savrulması, eli yüzü düzgün bir Lolita çeşitlemesi (14 Aralık). ++ Carne tremula (1997) bir Almodovar daha, bir soap opera daha (13 Aralık). ++Vacas (1992) yine bir Medem filmi, tutkuyu ve saplantıyı anlatma biçimi, mekan sıkışması dikkat çekici (12 Aralık). ++ 7 Dias En La Habana (2012), fikir klişe duruyor ama hikayeler güzel (11 Aralık). ++ Atame (1990) nostaljiyle seyrettim, Almodovar'ı global sinemaya takdim eden film (10 Aralık). ++ Los Amantes del Circulo Polar (1998) çok iyi bir aşk hikâyesi, hele ilk kısmı benzersiz (9 Aralık). ++ La Ardilla Roja (1993) Julio Medem filmi, İspanyol tuhaflığı diye bir şey var, çok ilginç dört sahne her zaman çıkıyor (8 Aralık). ++ Handler der vier Jahreszeiten (1971), film gibi değil de R.W.Fassbinder filmi diye seyredilen film, ilginç elbette (7 Aralık). ++Jamon Jamon (1992) şehvet her şeyin nedeni diyen soap opera, Penelope ile Javier'in ilk filmleri (6 Aralık). ++The Magnificent Seven (2016) yeni uyarlama hem kısa olmuş, hem başka bir şey, romantizm revanşizme yenilmiş (5 Aralık). ++ Last Tango in Paris (1972) Marlon'un egosuyla öldürdüğü filmlerden (4 Aralık). ++ Star Trek Beyond (2016) kısım kısım iyi ve kısım kısım vasat, daha zekice senaryoları olurdu, aksiyona vurdular (3 Aralık). ++ War Dogs (2016) enerjisi olan bir film, oyuncu uyumuyla ayakta kalıyor (2 Aralık). ++The Neighbor (2016) aksiyonu var ama kapalı mekan gerilimi başarılı olmamış (1 Aralık). 



Pazar, Ocak 01, 2017

Kaos


Kafa için Alayına İsyan isimli bir çizgi roman yapıyoruz, ben yazıyorum, Sefa (Sofuoğlu) çiziyor. Kenar mahalleli işsiz güçsüz iki gencin Ejder ve Neco'nun gevezelikleri üstüne bir hikaye bu. Sefa, yılbaşı için bir şey yapalım istedi, Yukarıdaki espriyi kullanmıştık.

Sabah bir öğrendim ki yine canlara kıyılmış. Bu kadar gerersen ortamı çeşit çeşit insan var, aklı başında olanı zaten az bulunuyor, illa biri çıkıyor, dibi bulduruyor bize. Muktedirlerin bize bahşettikleri hayat bu. Tutamıyorlar ülkeyi. Güçleri yeri yurdu belli memura, gazeteciye yetiyor.

Bu noktaya nasıl geldik? Herkesin bir cevabı var, ben gözümle gördüğüme inanıyorum örneğin, bugün Suriye'de kendilerine karşı savaştığımız  radikalleri, Ankara'da, Ulus'ta gündüz vakti, herkesin ortasında eğitim alırken gördüğüm için ne dense inanmam. Bu insanlar, siyasi iktidar eliyle, şu veya bu nedenle, korunup kollandılar, şimdi rüzgar başka türlü esince, kendilerince, keyiflerince, canları ne çekiyorsa hesap kesiyorlar.

Peki bu söylediklerimin kime ne faydası var? Söylenmek, sövmek, hatırlatmaktan başka bir şey yapamıyoruz. Haklı olmak, haklı olduğumuza inanmak bir şeyi değiştirmiyor.

Birlikte yaşayabilme inancı ve çoğulculuğu, kaos olduğunda berhava olur. İnsanlarımız korku içindeler. Şehir merkezlerine, çarşıya pazara inen herkes bu büyük tedirginliği görebilir, görmeyen ya bilerek görmek istemiyordur ya da intikamcı kahraman rolü kesiyordur.

Kaos varsa, siyaset, ekonomi ve gündelik hayat yaşanmıyor demektir. Kaos ses yükseltme ve bağırma zamanıdır, eğitimliler değil fanatikler öne çıkarlar ve sıradan insanlar bağıranlardan birini kazanıyor sanarak, cereyana kapılırlar.

En azından bu bağırışa katılmasa seçilmişler, hükümet olanlar. Kazananı yok bu işin çünkü.