Salı, Şubat 09, 2016

Epope Tatavla



Epope Tatavla, 1933 Türkiyesi’nde geçen, renkli gece hayatlarının, gazinoların, flapper’lerin, edebiyat ve müzik sosyetesinin büyülü romanı. Tatavla’nın anlatılmayan destanını yazmaya çalışan genç kimyager Mahir’in zaman zaman âşık olduğu kadınlarla sekteye uğrayan yolculuğu… İçi ağırlaşıyordu kaygıdan. Hangi gece ve hangi kıyamet…

Ekin Can Göksoy, hayal ve gerçeğin iç içe geçtiği dumanaltı bir zihnin tahayyülleriyle sarılı bir tarihi anlatıyor, acılı ve gürültülü.

Pazartesi, Şubat 08, 2016

Kenar Mahallede Eğri Eğri Gezmek




–Kitabın ismini sormak istiyorum, neden Uzak Şehir? Bana sanki “uzak” sözcüğünü Ankara’nın uzak durulan insanlarını, mekânlarını anlattığınız için tercih etmişsiniz gibi geldi.
Türkiye’de tek bir şehir var aslında. Meclis olmasa Ankara’nın haber değeri bile olmaz. İstanbul varken hem Ankara uzak bir şehir, hem de o kenar mahalleler Ankara imgesi için çok uzaklar. Mecazı olan farklı bir Ankara vurgusu yapabileceğim bir isim aradım ve ikinci kitap olan Emanet Şehir’i izleyerek onu seçtim.

–Kitabın sonsözünde aklınızdaki hikâyenin “Beli kırık köpek gibi eğri eğri geziyordu mahallenin bebeleri…” diye başladığını söylemişsiniz. Tek bir cümleyle yola çıkmışsınız…
Evet, bazen tek bir cümleyle başlarsınız, tuhaf bir karşılaşma, garip bir konuşma, bir cümle, bir bağırtı ilham verici olabilir. Benim büyüdüğüm yerde sokak köpekleri sürü halinde dolaşırlarsa çok korkutucu olurlardı, yoksa hepsi tek tek, ürkek, kaçmaya hazır hayvanlardı. Bir arada olmak ya da tek kalmak onların haleti ruhiyesini etkiliyordu. Bir kenar mahalle hikâyesi anlatıyorsanız o ürkekliği, o birbirinden cesaret alma işini hesap etmek zorundasınız. Mezun olduğum liseden beş kişi üniversiteyi kazanmıştı ilk senesinde. Ne yapsanız yoksunuz bu hayatta anlamına geliyor, o eğitimle, o çevreyle olmuyor demek. Yusuf’un Volkan’a söylediği bir şey var, sen bu çöpten kurtulmaya çalışıyorsun, ben bu çöpten para kazanmaya bakıyorum” mealinde bir şey. Kenar mahalleliyseniz, hiçbir özelliğiniz yok demektir. Elinizdeki tek şey delikanlılığınız, kurnazlığınız, güzelliğiniz olabilir. Yok başka bir şey, eğri eğri geziyorsunuz işte.

–Çizgi romanlarda çoğunlukla -demek yanlış olmaz sanırım- erkek hikâyeleri anlatılır. Erkeklik halleri, erkeklik krizleri ya da olağanüstü yeteneklere ve güçlere sahip kahraman erkekler… Uzak Şehir’de hikâyenin anlatıcı-karakterlerinden birisi bir kadın: Lili.
Selcan da var. Uzak Şehir, entrikanın işleyişi gereği bir erkek hikâyesi oldu. Dünyayı erkekler ve erkeksileşen kadınlar yönetiyor. Anlatıcılardan biri olan Lili, o entrikanın merkezinde olan, her kumpasta rol verilen biri. Aklediyor, oyuna katılıyor, erkeklere karşı yenilmiş gibi davranıyor ama yetmiyor… Selcan da o bakımdan farklı değil, o da kurtarmaya bakıyor. Mahallede kalmak isteyen Yusuf ile oradan kaçmak isteyen Volkan arasında. Hikâyenin başında düğünle ilgili bir yorumu var, ayrıcalıklı zamanın farkında olduğunun göstergesi. Başka bir yer ve zaman aralığı istiyor. İkisi de güçlüler bence. Lili erkeklerle baş etmesini biliyor, vesayet altında kalmayı istiyor gibi yaparak başka bir düzlem kurmaya çalışıyor çünkü.

–Hem sizin hikâyenizde hem de Berat Pekmezci’nin çizimlerinde sokağı çok iyi yansıttığınızı görüyoruz. Sokakla ilişkiniz, temasınız nasıldır?
Olabildiğince konuşmaya, izlemeye çalışan biriyim ama sokağın içindeyim diyemem. Bu tür hikâyelerin belgeselci bir yönü olmalı, gerçeklik vehmini beslemek için arka plan iyi istiflenmek zorunda. Ben epey dolaştım, Berat da ben de resimler çektik. Ödevinizi iyi yapmanız gerekiyor. Sonuçta insanlar sizin bir yılda bitirdiğiniz bir işi birkaç saat içinde tüketiyorlar. İşinizi iyi yapmalısınız ki okur, hızla okusun, hızı aksamasın, sonradan keşfetsin ayrıntıları…

–Bize karanlık bir Ankara sunuyorsunuz. Kirli bir hikâye anlatıyorsunuz. Steril hayatlardan, karakterlerden, mekânlardan özellikle uzak duruyor gibisiniz. Bu doğru mu?
Ben galiba yoksulları daha iyi anlatabiliyorum veya onları anlatırken daha rahat olabiliyorum.

–Ankara’yı çok iyi biliyorsunuz; size özellikle ilham veren, sizin için özel bir yere sahip mekânları var mıdır?
Elbette var, dedelerim Ankaralı, evde, çevremde hatıralarda hep Ankara var. Ulus’a güzel olduğu için değil epeyce zaman oralarda çalıştığım için bir tür sempati gösteriyorum. Fırsat buldukça dolaştığım yerlerdendir. İlham meselesi biraz karışık, işim gereği çok okuyorum, her gün film izliyorum. Gazete okumuyor ve tv seyretmiyorum, bu tempoyu da on yılı aşkın bir zamandır sürdürüyorum. Ne yazık ki yeterince aylaklık edemiyorum.

–Tüyap’ta yayınevlerinin standlarını gezerken bir lise öğretmeninin Uzak Şehir’le ilgili sorduğu bir soru dikkatimi çekmişti. Hazır imkân bulmuşken öğretmen hanımın sorusuna aracılık edeyim: “Ben öğrencilerimin çizgi roman okumasını istiyorum, Uzak Şehir’i de okutmak istiyorum onlara, ama emin olamıyorum. İçinde siyasi şeyler de var onlara okutmak uygun olur mu ki?”
Hayır, çocuklara uygun değil. Bence grafik romanlar ve hatta çizgi romanların önemlice bir kısmı artık çocuklara göre değiller. Çocuklar da çizgi romanlara eskisi kadar ilgi göstermiyor. Ben çocukken çizgi film başlayınca sokaktan eve koşardık. Şimdi gün boyu çizgi film yayınlayan kanallar var. Öte yandan bu ayrımlar başkalarının işi, filmler için yapılan yaş ayrımlarının nasıl yapıldığını merak ediyorum.

–Size yakın çevremden gözlemlerimin özeti olarak şunu söyleyeyim, son zamanlarda çıkan en iyi grafik romanlardan birisi. Özenle kurgulanmış özgün bir hikâye, Berat Pekmezci’nin ustalıklı çizimleri… Fakat bizim göremediğimiz, kendinizi eleştirdiğiniz noktalar var mı? Keşke şurada şunu yapsaydım dediğiniz kısımlar oldu mu?
Hayır, olmadı ama Uzak Şehir daha uzun, daha çok sayfalı olabilirdi, bir pişmanlık değil ama yazarken bunu çok düşündüm. Biraz evirip çevirdim ama bu türden eksiltmeler, eklemeler her yazım süreci için normaldir.

–Ankara Üçlemesi Uzak Şehir’le son buldu. Bundan sonra aklınızda ne gibi projeler var, yeni bir üçleme düşünüyor musunuz?
Sefa Sofuoğlu ile 1951, Taner Duran ile Bir Zamanlar Ankara –Fakir Şükrü isimli iki ayrı grafik roman çalışması sürdürüyorum. İkisi de devam edebilecek çalışmalar. Bakalım, kervan yolda düzülür, sabah ola hayrola diyelim.

Pazar, Şubat 07, 2016

7 Soru & 7 Cevap




Memlekette ne tür bir editörlük algısı hâkim? Eksikleri, açmazları nedir bu işin ülkemizde? Editörlüğünü yapmaktan bugüne dek en keyif aldığınız iş hangisiydi? 

Memleketteki editörlük algısı hakkında inanın çok bir fikrim yok. Ben ne yapıyorum, geleni karşılıyorum, dosya okumak, hikâye geliştirmek, kapak düşünmek, arka kapak yazısı yazmak, medya planlaması yapmak, yazarı mutlu etmek, derdini dinlemek, arkadaşlık ve abilik etmek, sorun çözmek… Mesaisi olmayan bir iş yapıyorum. Aşk olmasa çekilir kahır değil. En keyif aldığım işi hiç düşünmedim, bir devir daim olduğu için ne yaptığım işi kutlayabiliyorum ne de zihnen rahat edebiliyorum. Arkası Yarın bir iş hayatım var, hafta sonları dükkanımız açıktır.

Önünüze bir ayda ortalama ne kadar dosya geliyor okumanız için? Bunların çoğunda düşülen yaygın hatalar neler oluyor?

Bir ara ayda 70 tane geliyordu, şimdi birazcık daha düşük. Benden önce beş arkadaş okuyorlar, onlardan dosyayla ilgili iki olumlu rapor gelirse ben ayrıca okuyorum. Bizimkisi yayınevinin edebiyat anlayışına uygun kitapları bulup çıkarmak, iyi ya da kötü gibi bir ayrım yapmıyoruz, uygun olup olmadığıyla ilgileniyoruz. Yazarlar, dosyalarını gönderdikleri yayınevinin ne tür kitaplar yayınladığını bilseler iyi olacak, büyükçe bir çoğunluğun bunun farkında olmamasına hata denir mi bilmiyorum.

Türk edebiyatında çizgi roman başlığı artık daha mı kuvvetlenir oldu? Grafik roman ilginiz ve bu yöndeki üretimleriniz ortada. Ne dersiniz mesela? Batı'da sinemaya uyarlanan grafik roman ağırlığı, ülkemizde de kendini gösterir mi dersiniz?

Arttı mı ki? İştah açıcı olursam-oluyorsam sevinirim. Hollywood’la bir mukayese yapmak çok anlamlı değil, burada çok az film yapılıyor, çok az film gişede başarılı oluyor. Festival filmleri de destek almadan üretilemiyor. Hikâyeniz iyiyse, sinemaya uygunsa ilgilenirler veya çok satarsanız yine ilgilenirler. Popüler olanla herkes ilgileniyor. Şu an için ufukta bir kaynaşma-yakınlaşma ihtimali yok. Emanet Şehir’le ilgilenen yapımcılar oldu ama işin içinde olduğum için söylüyorum, sinema yapmak kolay değil, çok pahalı.

Bir Ankara üçlemesi yaptınız. Dumankara, Emanet Şehir ve Uzak Şehir. Bu üçlemede ayrı ayrı ve bir bütün olarak ele aldığınız konu, anlattığınız şey nedir? 

1916’dan günümüze hikâyeler anlattığım, tek tek okunabilecek bir grafik roman üçlemesi bu. İlk kitap, 19 çizerle birlikte ürettiğim, senaryolarını yazdığım kısa hikâyelerden oluşan Dumankara, Hayat Bir Yangındı’ydı, 2013 yılında çıkmıştı. İkincisi, 1950 yılında geçen hikâyesiyle Emanet Şehir, bir yıl önce çıktı. Sonuncusu da yeni çıkan ve günümüzde geçen Uzak Şehir oldu. Son iki kitabın çizeri Berat Pekmezci’ydi. Kendi adıma bir Ankara panoraması resmettiğimi düşünüyorum. Dumankara’da, 1916 yılında Hristiyan mahallelerinin yanmasıyla başlıyor, Uzak Şehir’de her zaman muktedirler kazanır diyen bir kara hikâyeyle bitiyor.

Memlekette mizah dergiciliği büyük bir bunalımda şu an satış manasında. Penguen mesela daha fazla erimemek için bir önlem aldı ve konsepti ufaktan değiştirdi. Nedir bu geriye gidişin sebebi? Sosyal medyanın yaygın kullanımının da bir etkisi söz konusu mu?

Karmaşık bir konu ve tek bir cevabı yok. Genel olarak yazılı basının bir gerilemesi var, medya patronlarına tek tek bakarsanız, kârlı olduğu için alana girmediklerini görüyorsunuz. Siyaseten medyaya bir güç atfediliyor ama eskisi kadar güçlü mü kimse emin olamıyor. Dergicilik, hakeza büyük gerileme içinde. Mizah dergilerinin düşüşü yeni değil. Sosyal medyanın büyümesini filan geçiyorum. Bence dergiler genç kuşakla yaşıt yeni hikâyeciler bulamadılar. Hep aynı ve yaşlanan isimlerle yürüyorlar ve günbegün eriyorlar. Diyorlar ki okur yok, gölde balık kalmadı. Şöyle bir kıyaslama yapalım. Ot ve benzeri dergiler hep çıkıyordu ama satmıyor, kapanıyordu. İçerik aynı, tavır aynı ama şimdi satıyor. Niye? Şimdi genç yazarları var da ondan. Daha çok genç yazıyor artık. Okura dokunan birileri var demek istiyorum. O dergileri ayakta tutan da bu zaten. Penguen’in yaptığı doğruydu, yoksa kapanacaktı ama bence gençleştiremediler dergiyi. Yaptıkları, dergiye “celebrity” katmak oldu. O zaman şunu hatırlamak gerekiyor. Bir dergi kaç yıl yaşar? Artık kaç yıl yaşar? Mizah dergileri, genç okuru olan dergilerdir. Genç okuru, gençlerle yakalayabilirsiniz yoksa hepsinin bir markası var, o markanın gölgesinde ufala ufala illa ki devam ederler.

Televizyona da dönem dönem iş yaptığınız oluyor. Mor Menekşeler ve Eski Hikâye sizin kaleminizden çıkan dizilerdi. Televizyona bu manada iş yapmak nasıl bir doygunluk katıyor size? Yakın gelecekte bir proje var mı? 

Televizyon ve senaryo işinin çok içinde olduğumu düşünmüyorum. Yapımcılardan gelen tekliflerle yazıyorum, güvenilir bir piyasa olmadığı için her teklifle ilgilenmiyorum. Yayınlanan dizilere bakılıyor ama benim fikir ve senaryo olarak sattığım, imzam gözükmese bile yayınlanan diziler oldu, oluyor. Kanal, senaryoyu sizden satın alıyor filan. Değişik bir yapısı var sektörün. Tabii çok başka bir dünya, ağır bir iş olduğu için insana tempo ve profesyonellik katıyor. Dizi işinde yakın gelecekte şu olur ya da olmaz demek zor.

Sinemaya dair bir çalışmanın vakti gelmedi mi artık? :) 

Sinema çok uzun zaman alan, çok başlı bir iş… Film senaryoları yazdım, aklıma yatarsa yazıyorum da… Ben üstüme düşeni yaptım, film olur mu, tamamlanır mı, bakalım göreceğiz.

Perşembe, Şubat 04, 2016

Tek Kişilik Dergi Olmaz


Tek Kişilik Dergi Olmaz, kaç zamandır yazacağım fırsat olmadı. Sahiden olmaz, mantık olarak mı diyelim teorik olarak mı diyelim, zaten olmaz da, görüyoruz yapanlar çıkıyor, niye yapıyorlar anlamaya çalışıyorum. Bu işe kalkışanlar, doğal olarak yetenekli ve çalışkan insanlar... Galiba, bir şeye sinirleniyorlar ya da hepimizi bir şeyler yazmaya-çizmeye sürükleyen narsistik iştah, onlarda  daha fazla... Bakın ben tek başıma üretiyorum demek istiyorlar. Olabilir mi demeye gerek yok. Yapıyorlar...Oluyor (mu?)

Demek istediğim şu, yapıp ettikleri, gazete-dergi dağıtımını kullanarak albüm-kitap yapmak aslında...O yüzden üç ayda bir dört ayda bir gibi geniş aralıklarla bu işe kalkışıyorlar.

Basit bir mantıkla anlatayım, şekerden dergi çıkarıyorsunuz ve siz akide şekerisiniz diyelim... Her sayfada akide şekeri olmaz, bir sayfada baklava olur, bir başkasında helva, diğerinde muhallebi...Dergi böyle bir çeşitliliktir, derlemekten gelir, ona göre tertiplenir, tanzim edilir... bir dergide her yazıyı okumanız gerekmez... Seçersiniz...Bazen birini başka zaman bir başkasını...

Ben bu işe kalkışanların narsizmle başedemediklerine inanıyorum. Zor bir mesele...Tuhaf diyelim...

Gemi