Pazartesi, Temmuz 02, 2012

Seyrüsefer Defteri 24

+ Tuna'yla Buz Devri 4'e gittik. Çok karakter girmiş, macera ve aşk, mizahı ötelemiş. Korsanların şarkısı güzeldi, maharet dolu sahneler var (30 Haziran). + Allah'ın Sadık Kulu, Barla, animasyon yavaş ama çok kötü değil. Hikayeyse, kesinlikle çocuklar için değil, belgesel havasında, ağır bir dille anlatılmış (29 Haziran). + Berlin, 2.Kitap ilkine göre hikaye dağılmış, karakterler üzerinden izlenmesi güçleşmiş, ama hâlâ iyi bir grafik roman ( 28 Haziran). + United, Manchester'in 58'de yaşadığı uçak kazasıyla ilgili bir futbol filmi. Dökümanter denebilir, düşük bütçeli ama derli toplu bir film (27 Haziran). + Hide Away, düşük bütçeli, acılarını rehabilite etmeye çalışan bir adamı anlatıyor, sahil kenarı, tekne, garson kız, bilge bir adam, aşk ve kayıplar üstüne laflar, vasat bir film (26 Haziran). + Intruders, yer yer vasatın üstüne çıkan korku-gerilim örneği. Hayal edersen gerçek olur esprisi (23 Haziran). + Priest Of Evil, Fin polisiyesi ama çok Amerikalı ve vasat (24 Haziran). + Griff the Invisible, süper kahraman ironisi,minimalist anlatım, dar kadro, iddiasız bir dil vs Güzel bir aşk hikayesi var onu sevdim. (23 Haziran). + Submarine, yakın zamanlarda seyrettiğim en harika ergen filmi (22 Haziran). + Thorgal'ın son cildindeki ilk iki albüm vasatmış, zemin epeyce kaymış. Son ve bir sonraki cilde sarkan üçüncü albüm ise iyi başlamış (21 Haziran). + Quatermass and the Pit (1967), nostaljk muamma, niyeyse TRT nostaljisi oldu bana, sabah olunca ma'allede bebelerle konuşuruz artık (20 Haziran). + Ghost Rider Spirit Of Vengeance, kötüymüş, efekte yüklenmişler, sınıfta kalmışlar (19 Haziran). + Truth Or Dare, intikam! intikam! genç oyuncular tek mekan, ortalama bir thriller (18 Haziran). + Bad Ass, Danny Trejo filmi olmuş Vietnam Veteranı falan filan (17 Haziran). + Red Rose Of Normandy, başarısız bir savaş filmi, şahane kötü oyunculuk var (16 Haziran). + Project X, aslında film gençlik filmlerinin bütün klişelerine sahip ama dökümanter bir havası var, partiden yayın yapıyor gibiler, mtv ya da fashion tv yayını sanki (15 Haziran). + God Bless America, Amerika hakkında geveze bir medya ve toplum eleştirisi, düşük bütçeli (14 Haizran). + Getting High in the Barrio, etnik söz komedisi, Amerikalı olmuş, vasat altı (13 Haziran). + Tuna ile Madagaskar 3'e gittik, bir önceki filmden daha iyi, çok karakter katılmış, bu bakımdan dağılıyor. Harika espriler de var elbet. (12 Haziran). + Mientras Duermes, tuhaf bir Zebercet var karşımızda. Poe, Polanski, belki Bergman da diyebilirdim ama konuşkan bir film, güzel, sevdim (11 Haziran). + Yeni bir senaryo, ilk bölüm bitti (10 Haziran). + Bel Ami, Maupassant uyarlaması, başka oyuncular olabilirmiş, nasıl demeli, bir derinlik sorunu var, başka türlü anlatılsa güzel olacak sahneleri çok (9 Haziran). + Leaving Las Vegas, hâlâ sert film, Cage-Shue performansı, yavaşlığı, griliği...(8 Haziran). + Five Hours South, vasatın altında bir dans filmi (7 Haziran). + A Kiss and a Promise, seri katil hikayesi, epey abartılı, mizansen ve oyunculuk vasatın altında, video filmi diyelim (6 Haziran). + The Pirates Band of Misfits güzel animasyon, şa'ane sahneleri var (5 Haziran). + Piranha 3DD, iğrenç ötesi sahneleri var, ne yapsak ne etsek mizahı ve taklası yapılmış (4 Haziran). + Abraham Lincoln Vs Zombies, böyle isimli film olur mu demeyin, ya da deyin ya, haklısınız derim (3 Haziran). + Young Adult, güzel bir taşra filmi olmuş, Freehauf-Mavis Gary diyalogları şahane, bazen sitcom havasında, yer yer sağlam oyunculuk var (2 Haziran).

Pazar, Temmuz 01, 2012

Allah'ın Sadık Kulu, Barla

Allah'ın Sadık Kulu, Barla'yı seyrettim. Merak ettiğim bir filmdi, yoğun ilgi görmüştü. Tam animasyon değildi ama neyi nasıl yapmışlar görmek istiyordum. Peşinen söyleyim: iyi bir hikayesi yok, sürekli dramatik vurgular, öfkelenmeler, kahırlanmalar yapmışlar ama tahkiyeyi oturtamamışlar. Dili epeyce ağır, hele ki çocuklar için hiç anlaşılmayacak sayısız diyalog ve monolog içeriyor. Görseli çok yavaş ama kötü demek haksızlık olur. Bütün insanların kalın bacaklı, kalın belli olduğu bir görsel evren kurmuşlar, o tatsız. Maddi hatalar yapmışlar, örneğin 1920'li yıllarda konuşan taraflardan biri telefonu kapatınca otomatik "kapatma sinyali" verildiğini sanmışlar veya kelepçelerin o tarihlerde nasıl olduğuyla hiç ilgilenmemişler vs vs

Sürgüne gönderilmiş bir insanın çile çektiğine şüphem yok, mutlaka ulusal ve yerel siyasal erkten ayrıca baskı da görmüştür, tek sözüm yok. Ama filmde kurulan mazlum/zalim ekseni bana tuhaf geldi. Naif olacağını az çok tahmin edebiliyordum ama dönemin yöneticilerine Said-i Nursi'yle nasıl mücadele edilmesi gerektiğini anlatan, onlara akıl verenin bir Amerikalı olması (veya İngilizce konuşan biri olması) ziyadesiyle saçma olmuş. Kurucu elitlerimizin neredeyse tamamı frankofondur. Bir Amerikan hayranlığı yüzyıl başından beri vardır ama nerde ne zaman bir Amerikan yönlendirmesi olmuştur Vallahi ben bilmiyorum. Filmde şöyle yapın böyle yapın diye akıl veren bir yabancı olunca işler kolaylaşıyor elbette. İlgi çekici bir başka nokta, Said-i Nursi'nin Kürtlüğünün bilerek ve onu dışlamak amacıyla öne çıkartıldığının iddia edilmesi, buna yönelik filmde bir cevap verilmesi olmuş. 

Her hikaye, yaşadığı dönemden etkilenir, güncel sancı ve refleksler anlatıları biçimlendirir. Film, yüksek bir seyirciye ulaşınca merak etmiştim: nasıl popüler oldu, neyi anlattı ve neyi anlatmadı diye. Filmin küçük kötü adamları var, merkezden emir alan, onlardan korkan emir kulları...Merkezdekiler de var, var olmasına da...Kim, kimdir, necidir belirsiz. Asıl kötüler, münafıklar, Türkü Kürte, Müslümanı Müslümana kırdıranlar İngilizce konuşanlar, bakıyoruz yıl 1927-1934 arası...Acaba diyorum, bu film 1989 öncesi çekilebilseydi, kötü adamımız Rusça konuşur muydu? Acaba işte...

İlk Yerli Çizgi Film Denemesi

Yukarıdaki fotoğrafın yer aldığı gazete haberini alıntıyalım önce. "Haber aldığımıza göre Güzel Sanatlar Akademisi talebelerinden Ali Ferruh Durukan, Adnan Çoker ve Orhan Dağ, Walt Disney’in Miki Fare filmleri gibi resimlerin hareketleri ile bir film çevirmeğe muvaffak olmuşlardır. Üç dakikalık ilk tecrübe filmi bugünlerde hususi olarak gösterilecektir. Genç talebelere hocaları Prof. Vedat Ar yardım etmektedir. İlk büyük film fabrikatör Eflatun Nuri’nin yardımı ile bugünlerde hazırlanmaya başlanacaktır (Vatan, 4.4.1947)."  2006 yılında, Koloni blog sayfasında ben bu haberi bir kez daha alıntılamıştım. Bir yıl kadar sonra haberde ismi geçen Ali Ferruh Durukan'ın kızı olan Bilge Gezer bizimle irtibata geçmişti. Konuyla ilgili kendisinden bilgi istemiş, babasından o günleri yazmasını rica etmiştim. O yıllarda yayınladığımız Serüven dergisinde bu yazıyı kullanmak istiyorduk. Ali Ferruh bizi kırmayarak gerçekten de o günleri anlatan bir yazı yazdı. Öte yandan yazı çok kısaydı, görsellerle kullanabileceğimizi düşündüm. Ama ne oldu bilemiyorum, bütün çabalarıma rağmen irtibatımız koptu. Yazıyı çeşitli fotoğraflarla, o günleri anlatan, en azından ismi geçen insanları gösteren resimlerle sunamayınca yayınlayamadık. Ali Ferruh Bey'in o günleri anlatan yazısını aşağıya alıntılıyorum: 
1947 senesinde Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde (M.S.Ü) okurken ben ve arkadaşlarım Adnan Çoker, Orhan Dağ (sonra Dar olarak değiştirdi) çizgi filmlere çok meraklıydık. Nerede oynasa kaçırmamaya çalışır, bir yandan da hakkında bulabildiğimiz kitapları okuyarak yapım tekniklerini öğrenmeye uğraşırdık. Çizgi filmi yapabilmek için öncelikle filim makinesine ihtiyaç olduğundan İpek Film Stüdyosuna giderek bize yardımcı olup olamayacaklarını sorduk. Ücreti mukabilinde yapabileceklerini söylediler, biz öğrenci olduğumuz için maddi imkânlarımız kısıtlıydı, şansımızı Ses Film Stüdyosunda denedik.  O sırada Bomonti de bulunan Ses Film Stüdyosuna gittiğimizde içerde filim çekimi vardı, bizi görünce pek sevindiler, zira bazı sahnelerde değişiklik yapılması gerekiyormuş ve bizden acele olarak dekorlara yardımcı olmamızı rica ettiler; biz de hevesle 3-4 metrelik bir Haliç manzarasını toprak boyalarla alelacele yapıverdik. Film makinesi işine gelince, bizi bir kenardan izleyen ve Akademide seramik bölümünde hoca olan Vedat Ar söze karıştı, Almanya’dan bizim işimize yarayacak bir filim makinesi getirmiş olduğunu müjdeledi.  Makineyi bulduktan sonra, ilk çizgi filmi oluşturma aşamasına gelmiştik. Konuyu beraberce kararlaştırdık: Zeybek Oyunu: Hem bizden, hem de hareketlerin güzel ifade edilebileceği bir konu olarak gözüktü bize. Zeybek oyunun figürlerini öğrenmek üzere Eminönü Halk Eğitim Derneğine gittik. Orada folklorcu bir hanım bize bütün figürleri bıkıp usanmadan teker teker gösterdi, biz de krokilerini yaptık. Bu hazırlıklardan sonra detaylı çizimlerin yapılmasına sıra geldi. Malzeme yokluğu başlı başına bir problemdi. Seluloit filim olmadığı için aydinger kâğıt kullanıyor, çini mürekkebi ile yapılan çizimlerin içini fon olarak beyaz ayakkabı boyası ile dolduruyorduk, elimizde başka bir malzeme mevcut değildi.  Biz bu çalışmaları yaparken Vedat Ar başka öğrencileri de etrafımızda topladı ve onların da bizim kullandığımız teknikleri öğrenmelerini istedi. Gelip gidenler arasında sonraları çok tanınan karikatürist Eflatun Nuri de vardı. Sonunda 3 dakikalık siyah beyaz bir çizgi filim yapmayı başardık, gazetelerde bahsedildi. Bu arada derslerimizi biraz aksatmıştık, hocamız Zeki Kocamemi “sizi gidi animalciler sizi” diye bize takılırdı. Derken araya yaz tatili girdi, Vedat Hoca’nın filim işine devam ettiğinden bizim Zeybekleri Tariş'in reklâm filmi olarak görünce haberimiz oldu. Hocamıza biraz sitem ettik, sonra herkes kendi yoluna gitti. 60 yıl öncesinden birkaç filim karesi, gazete kupürleri ve anılar kaldı geriye.