Cumartesi, Mayıs 27, 2023

Akbaba Kapakları Arşivi


Akbaba mizah dergisiyle ilgili 1929-1977 tarihleri arasında belirli bir konuda dergi kapaklarına ihtiyaç duyulursa bana yazabilirsiniz... 

Yorum bölümüne e-posta adresinizi ve aradığınız ilgili malzemeyi belirtirseniz, size yine e-posta yoluyla ulaştırabilirim.

Talep sahiplerinin adresleri yazılı olacağı için, mahremiyet ilkesine uyarak konuyla ilgili yorumların yayınlanmayacağını da hatırlatayım.

Bu duyuru ve paylaşım ticari bir beklentiyle yapılmamaktadır.

Özel not: Bu duyuruyu 2008 yılında yapmıştım, şimdi yineliyorum, o sebeple, yazılan yorumları ve açıklamaları okumanızı rica edeceğim.

Kimi dergilerle hallerim

Bir yıla yaklaştı, takip edenler olabilir, yer sorunum var, işten güçten fırsat buldukça kütüphanemi derliyor, topluyor, ayırıyor, tasfiyeler yapıyorum. Sahaflara veriyorum, eşe dosta hediye ediyorum filan… Kullanmadığım kitapları seneler önce kutulara koyup kaldırmıştım, artık o kutuları da açıyorum, bir tanesi, anlatmasam olmayacak, memleketin ne denli değiştiğini göstermesi bakımından ilginç oldu...

Aşağıdaki fotoğraftaki kutuda kırk elli yıllık erotik erkek dergileri var, çizgi romanla ilgili biri olduğum için, o dergilerde mutlaka dört ile altı sayfalık işler yayımlanırdı, o sebep ileride yazarım filan diye ayırmışım-tutmuşum. Yakınlarda hepsinin taramasını yaptım, görsellerini aldım, kaydını yazdım. E elden çıkarayım diyorum, sahaflar almıyorlar. Cidden böyle, satamıyorlarmış. Ankara’da bu dergileri satın alacak sahafı henüz bulamadım.

Bu tür dergiler, aşağı yukarı doksanlı yılların ortasından beri yoklar, davalar, toplatmalar, cezalar nedeniyle çıkamıyorlar, e yani nadir-az bulunan yayınlar oldular, ne ki istenmiyorlar

Evet eskiden, değil erkek dergisi ya da çizgi roman, roman bile satmayan sahaflar hatırlıyorum, ucuz ve bayağı bulur satmazlardı, bu öyle değil, dergileri istemiyor, NadirKitap’ta ilana bile çıkamayacaklarını söylüyorlar, el altından satmak zorunda kalırlarmış filan… Tabii ki tercih, almayabilirler… Ama hepsinin ağız birliği etmişçesine istememesi trajik geliyor bana… Talep yok denmiyor mesela…Uzak durmak, mahcubiyet duymak, yanlış tanınmak, öyle hatırlanmamak, bu dergilerden kazanılacak parayı hayırsız kazanç saymak filan hepsi var içinde…

Yanlış anlaşılmasın, sahafları filan eleştirmiyorum, bir ruh halinden söz ediyorum, herkesi etkileyen zamanın ruhundan… arada konuşuyoruz ya, eskiden memleket kamusallığını seküler milliyetçiler belirlerdi, şimdi dindar milliyetçiler belirliyor, bu da onun bir sonucu…

Cuma, Mayıs 26, 2023

Unutulmaya mahkum


1955 yılında Tef dergisini çıkartan kadro bir de kitap yayımlamış, şu yüzden önemli. Muhtemelen Ferruh Doğan'ın yazdığı önsöz, memleket karikatürüyle ilgili öncü bir metin. Polemikçi, iddiacı, kestirip atıcı genç bir metin... Bir karikatür tanımı yapıyor, eski kuşakla aralarındaki farkı belirginleştirmeye çalışıyor... Öyle ki, karikatürcülerimiz, yıllar yıllar boyunca bu metnin üstüne koyamıyor ... Dernek bile buradan çıkıyor hatta...

Bana ilginç gelen bir tarafı var, o yıllarda halihazırda çalışan (kendilerine göre iki yaşlı) çizeri fena küçümsüyorlar... Orhan Ural ve Necmi Rıza, onların genç ve iştahlı öfkelerinden nasiplerini alıyorlar. Ural 1913, Ayça ise 1914 doğumlu... kırklı yaşlarının başında iki çizer, o yıllarda yirmili yaşlarında olan genç bir kuşağın hedefi halindeler...


Birine anatomi bilmiyor, diğerine kopyacı demişler... Diyebilirler elbette... Kamuya açık iş üreten herkes eleştirilebilir... Onca yıl sonra, benim merak ettiğim, niye sadece o ikisi... Veya, bu iki isim, bir tarzı temsil ettilerse, bu tarz onlarla başlayıp onlarla bitmedi ki... Hele kopya bahsi, bambaşka bir derya deniz mesele... Ramiz'in de Cemal Nadir'in de birebir kopyaları var mesela... Veya, bir hedef olacaksa neden Yusuf Ziya Ortaç değil de o ikisi... veya niye Necmi Rıza... O tarzı ödediği telifle var eden kim ki? Gazetenin ve derginin patronu...

Unutulmaya mahkum denmiş... Pek de öyle olmadı.

Perşembe, Mayıs 25, 2023

Masraflar

Çizgi: Berat Pekmezci

Hariçten gazel

Fotoğraf, yetmişli yıllardan gibi duruyor, muhtemelen bir pavyondan çekilmiş, mekanın taşralılara ve şehre yeni gelmiş göçmenlere hitap ettiği anlaşılıyor. Alt kat, bodrum gibi duruyor, havasız, dumanlı, insicamsız ama bir o kadar da kuytu olması nedeniyle ehveni şer...

Arkada küçük bir levhayla müşterileri medeniyete çağıran, bir uyarı yapılmış: "Hariçten şarkı söylemek, sahneye çıkmak yasaktır" o kadar, O tempora, O mores!

Beyabiyle  ona eşlik eden "kombinezonlu" abla fidayda oynar gibiler, Ankara ağzıyla söylersem şıkıdıma kalkmışlar, sazı sözü duyunca duramamışlar... Elele tutuşmaları, geçici bir an bile olsa güzel durmuş...Beyabinin Neşet Ertaş'ı andırmasıysa hoş bir tesadüf...

Ben ergenken, İsmetpaşa'da hayatımda bir benzerini bir kere daha göremeyeceğim çirkinlikte içkili lokantalar vardı, kadın garsonlar çalışırdı, kokoroz derlerdi, tavukla horozla alakalı bir şey sanırdım, saçma çıkarımlar yaptım epey zaman, meğer kadınların yaşlılığına dair bir aşağılamaymış... Kadınlar masalara içki servisi yaparken kahkahayla karışık bir gürültü çıkarırlardı, galiba işin raconu böyleydi... 

Ablanın, beyabinin elinde tutup fidaydaya kaldırması, o lokantaları hatırlatsa da, garip bir his geldi oturdu göğsüme, neşe ve mutluluk aranıyor işte, e anca taştan çıkıyor... İyi ki fidayda var beyabi...