Salı, Mayıs 16, 2023

Durumlar

Herkesle seçim konuştuğuma göre, bir iki not paylaşayım... Birincisi, kişisel olarak ilk defa seçim anketlerinin tut(turula)madığına şahit oldum, ben dahil herkesi kamuoyu yoklamaları yanılttı. İnsanın aklına seçim sonuçlarıyla ilgili bir "numara" yapılmış mıdır sorusu  geliyor. Evet, genel olarak partizanca tahrifat yapılabileceğine, sonuçlarla oynanabileceğine filan ben de inanıyorum ama bu oranın çok yüksek olma ihtimaline karşı şüpheliyim. 

İkincisi, değerlendirmeler yapılırken, iktidar partisinin üye sayısının on milyonun üzerinde olduğu hatırlanmıyor. Bu çok çok büyük bir rakam...Kolay olmayacağı çok belliydi. Ki bence, çok oy kaybettiler. İttifak olmasa ne olurdu yine pek dikkate alınmıyor. 

Üçüncüsü, deprem bölgesinde AKP'nin oylarının düşmeyeceğinden emindim, yıllar önce Türkiye'nin en zengin yüz ilçesiyle en yoksul yüz ilçesinin oy tercihlerini karşılaştırmıştım. Yoksullar ve yoksunluk içinde olanlar, şaşmaz biçimde, iktidar partisine oy veriyorlar. Daha da yalnız kalmaktan, cezalandırılmaktan korkuyorlar, gücün yanında kalmayı tercih ediyorlar. 

Dördüncüsü, Kürtler'in varlığı yine çok belirleyici oldu, halen de herkes onlara göre mevzii alıyor. Muhalifler, Kürtler olmadan kazanamayacaklarını biliyorlar ama o cendereden çıkamıyorlar. 

Beşincisi, biraz matrak yaparak söylüyordum bunu, isimleri Yeşil Sol değil de Yeşil Demokrasi olsaydı, yani sol vurgusu olmasaydı, daha çok oy alabilirdi diye espri yapıyordum. Ülkenin sağcılaşması, dindarlaşması herkes gibi onları da etkiledi, Kürtler, Kürtleri ikna edemediler, öyle görünüyor. 

Altıncısı, MHP nasıl bu oyu alabiliyor deniyor, iktidarda olmanın maddi imkanlarına sahip çıkmaları gerekiyordu demeyeceğim, parti seçmeni, bence uzun süredir, "dili fena halde sürçen" liderine değil "devlete", "devletin bekasına" oy veriyor. Erimenin herkes farkında, hiç bir şey iyiye gitmiyor, görüyorlar. 

Yedincisi, TİP daha yüksek oy almalıydı deniyor, ben ancak bu kadar alabilirlerdi diye düşünüyorum, oy oranlarını doğru tahmin ettiğim için bunu söylüyor değilim. Cesaretlerini veya hareketin kendisini azımsadığım düşünülmesin ama şu ters köşeyi baştan beri söylüyorum, muhalif argümanlarını, meclis konuşmalarını filan birebir olarak bir HDP'li söylese ne olurdu? Bunları söyleyen HDP'lilerin canlarına okurlardı. Mevcut rejim, "komünistleri" ciddi bir tehlike olarak görmüyor, asıl tehlikeliler Kürtler ve Kürtlerle yanyana durabilen Türkler... Siyasi olarak ne büyük cezayı onlara veriyorlar. 

Sekizincisi, evet meclisteki tablo hiç parlak değil, diğer yandan iktisaden iflas etmiş durumdayız, erken seçim büyük bir sürpriz olmayacak... Mevcut siyasetleriyle bu krizden çıkılması mümkün görünmüyor. Evet, ne yazık ki, hak ve özgürlüklerle ilgili trajedi devam edecek gibi duruyor... O çok çok üzücü... Göçler devam edecek...  Ege'ye taşınanlarla Türkiye'den yurt dışına gidecekleri kastediyorum.  

Diğer yandan bir seçim daha var, elimizden geleni bir kere daha yapacağız, üstüne koyarak daha iyisini yapacağız. Kolay olsaydı, muhalif olmazdık diye kendimize hatırlatalım...

Dünyada bir ben kalsam, yine de vazgeçmeyeceğim ve o zalime oy vermeyeceğim. 

Nefret

Hikâye, kahramanımız Ahmet'in telaşlı koşmasıyla başlıyor, niye koştuğunu anlamıyoruz, biri yolda çevirip soruyor, meğer patronu çağırmış... Koşmasa da olurmuş, onu daha sonra anlıyoruz. Yani bir karakter özelliği değilmiş, yetişilecek-kaçırılacak, telaşlanacak bir şey yokmuş, patronu yeni evlendiği karısıyla tanıştıracakmış... Aa yeni gelin, Ahmet'in eski sevgilisi Çiğdem çıkmaz mı ... 

Flaşbeklerle geçmişe gidiyoruz, Ahmet "ya ben ya müzik" diyerek resti çekmiş, sahiden tokadı basıp Çiğdem'den ayrılmış... Ahmet'in koşması gibi Çiğdem'in şarkı söylemesi hikâyeye herhangi bir katkı sağlamıyor, şarkı da söylemiyor zaten. Müziği bırakmayan Çiğdem, Ahmet'in patronuyla evlenmiş filan...Ne ki Ahmet'i görünce bir kalbî depreşme yaşanıyor ve iki eski sevgili gizlice buluşmaya başlıyorlar, tabii ki bu gerilim bize yetmiyor ve patron, hippilerle takılan kızkardeşi Alev'le Ahmet'le evlendirmeye kalkıyor. Çiğdem'in kalbi cızlıyor haliyle...

Hippi demişken, aklınıza geleni biliyorum, Ahmet, bu modern ve dejenere hippileri dövmüştür mutlaka diyeceksiniz, isabet buyurdunuz, e yani illaki diyeceğim... Melodram tarihimiz, garip garip müziklere kıçını kıvıran, sulu sulu hareketler yapan yavşak hipileri ve pipileri güzelce sopalamasıyla meşhurdur, kahramanlığın ve erkekliğin şanındandır. 

Dayak yiyen hipiler, işleri karıştırıyorlar diyeceğim ama her şey zaten karışık, Ahmet ile Çiğdem'i birlikte görünce, önce Alev'e söylüyorlar, sonra kocana söyleriz diye tehdit ediyorlar şu bu...Ahmet, hippileri bi daha dövüyor, sonra patron durumdan haberdar oluyor, karısını pataklıyor, e daha da sonra kızkardeş Alev, abisini, evde ölü buluyor ve polise gitmeyip Ahmet ile buluşuyor, birlikte eve dönüyorlar, bir de ne görsünler, ortada ceset yok, tek gördükleri duvarda kanla yazılmış, "beni karım öldürdü" ihbarı...

Finalde, patronun ölmediği ortaya çıkıyor, karısını öldürüyor, Ahmet de onu öldürüyor, hapse giriyor filan...Kötü anlatılmış bir hikâyeden söz ettim size... 

Anlattığım hikâye, bütün iddiasına rağmen bir fan metni aslında, hisle yazılmış, kanarak seyredilmiş melodramlardan iz bırakan sahneleri yineliyor... Yinelenen sahneler hep yüksek ve bağırtılı... Sezgisel olarak yineliyor zaten. Tahkiye değil sahneler var demek istiyorum...

Pazartesi, Mayıs 15, 2023

Devam

Görmüş olmalısınız, muhalifler arasında seçim sonuçları yorumlanırken Ömer Hayyam’a atfedilen dizeler çok paylaşılıyor, “Cellâdına âşık olmuşsa bir millet, ister ezan, ister çan dinlet. İtiraz etmiyorsa sürü gibi illet, müstahaktır ona her türlü zillet”…

Doğru ve isabetli bir açıklama mı diyelim yoksa yahu bunu zaten biliyorduk, siyaset dediğin bu önkabulle başlar mı? İlk defa olmuyor, ülkenin en yoksul il ve ilçeleri, iktidar kimse, ona oy verirler... Deprem bölgesinde yokluk ve yoksunluk içindeki ahali buna bir istisna olacak değildi, aklımıza yatmayabilir ama hep böyle olur. 

Yaşadığım yer itibarıyla söyleyeyim, ilk kez bu kadar yoğun bir katılıma şahit oldum, muhalifler güçlü bir iyimserlik duyarak oy kullanmaya geliyorlardı, kazanacaklarına inanıyorlardı. E olmadı diyelim, anlaşılır bir hayal kırıklığı içinde açıklamalar, suçlamalar, bıkkınlıklar görüyoruz ve yaşıyoruz.

İnsanların neye dayanarak oy verdiklerini anlamak pek kolay değil, sonuca bakarak hepimiz bir şeyler söyleyebiliriz ama lidere, siyasi bir fikre, partiye de verilmeyebiliyor, korkular kadar hesaplaşmalar da etkili olabiliyor.

Yüksek enflasyonlu, paramızın itibarsızlaştığı, siyaseten kaotik, her iki kişiden birinin mutsuz ve muhalif olduğu, o iki kişinin birbirini sevmediği bir deprem ülkesindeyiz. Siyasi mücadele her zaman uzun soluklu olmayı ve sabırlı olmayı gerektirir, yüzü geleceğe dönük her türlü dayanışma bir kazanımdır. Öyle düşünüp, devam etmek gerekiyor, mesele ikinci tur değil yani... Daha fazlası ve yeni olanı çağırıcı olabilmesi…

Cuma, Mayıs 12, 2023

Seç

Seçim yaklaştıkça aşikarlaştı, anketler şunlar bunlar, her on kişiden altısı iktidardan şikayetçiymiş, manzara buymuş... Gel gör ki bunu da gördük-görüyoruz, o altı kişilik "muhaliflerin" içinde Kürtler olduğu için şikayetçiler yan yana gelemiyor-duramıyor, altı kişi olmalarına rağmen çoğunluk olamıyorlar... 

Kürtleri duyunca başları dönen sağdan soldan çeşit çeşit milliyetçimiz var, neler neler söylediklerini aklı başında insanlar farkındadır, yok vatan elden gidiyor, yok teröristler falan filan...  aklı başında sandığımız bile Kürt faşisti diyor, Kürtler Türkiye partisi olamadılar şu bu ... 

Pazar günü, ne olacağını göreceğiz. 

Yakın çevrem biliyor, yok altılı masadan kalktılar, yok İnce oyları bölecek filan...bunların zerre etkisinin olmayacağını ta en baştan beri söylüyorum. Ben iyimserim, ilk turda bitecek bu iş...

Çarşamba, Mayıs 10, 2023

Son Okuduklarım 72

Makineli Kafanın Hikayesi, İskender Fahrettin Sertelli'nin polisiye öykülerinden derlenmiş... Sertelli, çalışkan tefrikacılarımızdandı, genç sayılabilecek bir yaşta ölmese, daha neler neler yazardı diye düşünülecek biri, sipariş üstüne yazıyor da değildi bence, pulp evrenine inanıyor ve heyecan duyuyordu... İnanmasa yazamayacak yazarlardandı...Holmes, Lüpen ya da Fantoma benzeri hikayeler üretiliyor o yıllarda... Sertelli de bu kitaptaki öykülerde bunu yapmış. Taklit ölçüsünde yinelenmeler var, hikayeden çok aura yaratmaya uğraşmış, kitaba ismini veren öykü yine özgün değil ama ilginç... Tür, tempolu anlatımı gerektirir, muammalı ve merak uyandırıcı kesmeler filan farkında olarak yapmış...  Oradan oraya koşuşturmalar, mekan değişimleri gerektiğinden Sertelli Tokatlıyan Oteli, Aynalı Gazino veya Rus Pastanesi gibi yerlerden söz etmiş, detaylı değiller ama varlar... Bir Türk polisini Amerika'ya götürüyor, sonra Arsen Lüpen'i olan Ele Geçmez Kadri'nin karşısına çıkarıyor vs... Hep şunu düşünürüm, güçlü ve yüksek telif ödeyebilen çocuk dergilerimiz olsaydı, Sertelli gibileri çocuklar için serüven romanları yazacaklardı ve daha doğru bir yerde "yaşayacaklardı". Bir Dağ Masalı, bildiğim bir çizgi roman değildi, bizde çocuklar için pek eser üretilmediğinden  merak ettim, aradım buldum. Çizgi olarak frankofon havasında, Uderzo'yu andıran kareleri var, çocuksu olmayı başarmış görünüyor, hikayenin başkahramanının sayfalar sonra ortaya çıkması gibi temel bir problemi var filan, senaryo olarak konsantre olamamış...

Şeytan Adası'nda Bir Türk, ilginç bir hikayesi var, İstanbul'un işgali sırasında bir polis, iki Fransız askerini öldürüyor, cezasını çekmek üzere önce Fransa'ya oradan da Güney Amerika'ya hapishane ve çalışma kamplarına gönderiliyor. Dokuz yıl sonra İstanbul'a dönebiliyor, kitap, gazetede tefrika edilen hatırata dayanıyor. Epey dağınık bir metin... Çok uzak ve bilinmeyen diyarları anlatma arzusu, gazetecilik abartısı, mapusane yeknesaklığını aşma telaşı metni etkilemiş görünüyor... Başka bir ülke, dönem işi, farklı diller gibi nedenlerle yüksek maliyetli olmasa ilgi çekici bir senaryo çıkarmış... Tövbe Eden Eşkiya, bildiğim-gördüğüm bir çizgi roman değildi, arayıp buldum, Erol Abasız yazıp çizmiş, 1983'te çıkmış, İslami bir motifi var, isminden anlaşılacağı gibi tövbe etmiş bir kötü adamın ruhani değişimi anlatılıyor. Görsel olarak pek parlak denemez, anlatımı betimleyici üst yazılar kurtarıyor, yani yazılar olmasa ne anlattığını anlamak mümkün olmayacak. İlginçliği şurada, işte eşkıyamız hırsızlıktan vazgeçerek hırsızlık yaptığı herkese, tek tek çaldıklarını iade ediyor, finalde karşısına bir Yahudi çıkıyor, e ne oluyor, akrep misali Yahudi, naturasında olan intikamcılıkla nedamet getirmiş, pişman olmuş haramiyi umursamayıp ona eziyet ediyor... Ne ki tövbe eden kötü adam, Allah'ın yardımıyla Yahudi'yi de Müslüman yapacak mucizelere vesile oluyor filan...