Pazartesi, Mayıs 07, 2018

Geçen yüzyıldan kitap rakamları


1920’den Harf İnkılabına kadar geçen sürede yayımlanan yerli roman sayısı 101. Belki 23 yazardan 101 roman demek daha doğru. Bu rakamın içinde 11 romanla Hüseyin Rahmi, 10 romanla Peyami Safa, 9 romanla Ercüment Ekrem (Talu), 7 romanla Mehmet Rauf, 6’şar romanla Reşad Nuri (Güntekin), Suat Derviş ve Abdullah Ziya (Kozanoğlu)  yer alıyor. Roman sayısı 1946’da 700, 1980’de 3500 civarına ulaşıyor. Öykü sayısı ise romana göre çok daha az. Örneğin 1920-28 aralığında 48 öykü kitabı yayımlanıyor, yarı yarıya bir oran olduğu söylenebilir.

Roman, gazetelerde tefrika olarak yayımlandığı ve telif getirisi daha yüksek olduğundan roman ile öykü arasındaki yarı yarıya oranı zaman içerisinde roman lehine daha çok açılıyor. Gazetelerde reklamlarla duyurulan ve kitap olarak hatırı sayılır satışlara ulaşan romanların sinemaya uyarlanmaya başlaması ise yayıncılık dünyasını baştan ayağa değiştiriyor. Sinemaya uyarlanmak demek, gazetelerden alınan ücretin, telif oranlarının ve kitap satışlarının artması anlamına geliyor.


Pazar, Mayıs 06, 2018

Yok Listesi




Tarihi yok olacakların tarihini tutan, öykülerini, şarkılarını kaydeden, mezar taşlarına son bir defa bakan kaç kişi var? (Gündüz Vassaf, Tarihi Yargılıyorum)

Şair dolu, ozan yok / Altun destan yazan yok (Anonim).

Bizde üniversite mezunu çok, lise mezunu yok (Falif Rıfkı Atay).

Elele bir oyun bugün ve yarın / Bütün pınarlara koştum cevap yok (Ahmet Hamdi Tanpınar).

kavakların hangi yolla çiftleştiğini anlamaya / hayber kalesi içinde kaçak yapılaşmaya yok mu bir dur diyecek (Akif Kurtuluş)

Sana kullanılmamış bir gök getirsem  / Haftalar ellerimde ufalanıyor  / Ne yapsam  ne tutsam nereye gitsem / Ben sana mecburum sen yoksun. (Attila İlhan)

Hayattan bir beklediğim yok, bir avuntum yok, yıllarca Padişah'la yaşaya yaşaya ona benzemişim sanki, o birden ihtiyarlayınca ben de ihtiyarladım ama buna üzülüyorum sanma, tam aksine ihtiyarlamaktan, kendimi bu dünyada bir misafir gibi hissetmekten memnunum (Ahmet Altan, İsyan Günlerinde Aşk).

Bak bende yalan yok vallahi billahi  / Sen o kadar güzelsin ki artık o kadar olur (Cemal Süreya)

Cumartesi, Mayıs 05, 2018

Anadolu Ağızlarından (4)



Gagıldamak: Bir şeyi abartarak büyütmek.
Uğralı yer: Cinli perili yer.
Can tahtası: Göğüs kemiği.
Uğrağa basmak: Cinli perili olduğuna inanılan yere ayak basmak.
Cavcav: Boş, gereksiz laf, köpek havlaması.
Uğru açık: Bahtı açık.
Yakasız gömlek: Kefen.
Yamışmak: Yere yapışmışçasına çöküp oturmak.
Zırzıbıldak: İşsiz güçsüz, hiçbir şeysiz kimse.
Cıldır cıldır: Şen şakrak konuşan.

Cuma, Mayıs 04, 2018

Gökkuşağına İki Bilet



Pal Sokağı’nda koşuşuyor çocuklar, uçan bir trapezci ta Ay’a seyahat ediyor. İç çekmeler, dillerde ergen yangınlar. Unutulmuş bir yaz akşamında kalan yazılmamış öyküler. 

Attilâ Şenkon, bir çocukluk şarkısı anlatıyor, babaya mektup, bir gündüz rüyası... Gökkuşağına İki Bilet, şefkatle geçmişe bakıyor.

Hayat dediğin hatırlamak.

Perşembe, Mayıs 03, 2018

Çarşamba, Mayıs 02, 2018

Joker


Joker, 23 Kasım 1992 ile 22 Mart 1993 arasında toplam 18 sayı yayımlanmış bir çizgi roman dergisiydi. O yılların çok-satar mizah dergisi Hıbır'ın yayıncısı olan İnterpress tarafından çıkartılmıştı. Doğal olarak başlangıçta Hıbır kadrosundan isimlerin çalışmalarına ağırlıklı olarak yer veriliyordu.  Frankofon çizgi roman dergilerini andıran Joker, komik içerikli ve yetişkinlere yönelik bir yayındı.

Derginin yönetmenliğini yapan Ergün Gündüz, Joker'den bir yıl kadar önce Rr (Resimli Roman) isimli sadece iki sayı çıkan bir başka derginin içinde yer almıştı. Rr'nin estetik iddialarının aksine Joker daha ticari bir yayın olarak tasarlanmıştı. Derginin çıkışında Duygu Asena ileo yılların Turizm  Bakanı Abdülkadir Ateş arasındaki aşk dedikodusunu işleyen Gönüle Yasak Olmaz isimli bir çizgi romana yer verilmişti örneğin. Senaryosunu Hasan Kaçan yazmış, Ergün Gündüz çizmişti. Yirmi beş yıl öncesinin demokrasi, yayıncılık ve siyasi magazin algısını gösteren ilginç bir örnekti.

Bütün çizgili dergilerin şiddetli bir hızla tiraj kaybettiği bir dönemde çıktığından enerjisi çabuk kaybetti. Joker, kısa ömründe, pek yapılmayan bir ölçüyle yabancı çizgi romanlara yer vermişti. Galiba, biraz da maliyeti düşürmek için bir yoldu.


Gönüle Yasak Olmaz, Hasan Kaçan-Ergün Gündüz, Sayı:1-7.
Memet ile Memo, Necdet Şen, Sayı:1-15.
Gecenin Elleri, Uğur Durak, Sayı:1.
Erma Jaguar’ın Fantezileri, Alex Varenne, Sayı:1-9.
Ahiret Story, Erdal Belenlioğlu-Yalçın Didman, Sayı: 1-11.
Matitas, Fatih Solmaz-Bahadır Baruter, Sayı:1.
Geceler Leyla… Leyla, İlban Ertem, Sayı:1-9.
Zorba, Galip Tekin, Sayı:1-8.
Her Şey O Gece Başladı, Ramize Erer, Sayı:1-2.
Sülalemizin Televizyonu, Serdar Anlağan, Sayı:1-6.
Sollayanı Soldururum, Uğur Durak, Sayı:2.
İsimsiz, Erdil Yaşaroğlu, sayı:2.
Misker ve Eklehtirikli Pattaniye, Uğur Durak, Sayı:3.
Bezyzik İnstig, Uğur Durak, Sayı:4.
Ciddi İlişkiler, Ramize Erer, Sayı:4.
Avukatımı İsterim, Uğur Durak, Sayı:5.
O Bir Kadın Virtiözüydü, Ramize Erer, Sayı:5.
Yaşasın Yeni Yıl, Uğur Durak, Sayı:6.
Bir Kelebek Olsam, Uğur Durak, Sayı:7.
Kartal İstasyonu’nda, Ahmet Keskin, Sayı:7.
Geyik Muhabbetleri, Ramize Erer, Sayı:7.
Dayanamıyorum, Uğur Durak, Sayı:8.
Büyük Yeşil Çayırlar, Levend Çanga, Sayı:8-9.
Şişşt Şişşt Sakin Ol, Ramize Erer, Sayı:8.
Küçük Bir Veda Notu, İrge Hamutçu-Suat Gümrükçü, Sayı:9.
40.Sanat Yılı, Latif Demirci, Sayı:9.
İntikam, Abuli-Bernet, Sayı:10.
Hermafrodit, İlban Ertem, Sayı:10-13.
Sevgili, Ramize Erer, Sayı:10.
Mikrofon, Kemal Urgenç, Sayı:10.
Love Story, Abuli-Bernet, Sayı:11.
Saatler Durmuştu, Galip Tekin, Sayı:11.
İncirlik’te Bir Akşam, Uğur Durak, Sayı:11.
Yabancı Ajanlar Türkiye’de, Uğur Durak, Sayı:12.
Pis Herifler, MuratEfe, Sayı:12.
Patchuli, Abuli-Bernet, Sayı:12.
Mahkum, Levend Çanga, sayı:12.
İnek, Uğur Durak, sayı:13.
Puzzle, Segura-Ortiz, Sayı:13-14.
Cüce, Abul,-Bernet, Sayı:13.
Çok Safsın Bebek, Serdar Anlağan, Sayı:13-15.
Kabus, İlban Ertem, Sayı:14-15.
Drakula, Trillo-Dominques, Sayı:14-15.
Sıcak Bir Gün, Dixon-Ortiz, Sayı:15.
Yüz Numara, Latif demirci, Sayı:16.
Serseri Gezgin Dieter, Zentner-Pellejero, Sayı:16-yarım kalıyor.
Zaman Boyutu, Mehmet Naci Dedeal, Sayı:16.
Hangisi, Ramize Erer, Sayı:16.
Halil’in Türküsü, İlban Ertem, Sayı:17- yarım kalıyor.
Nemrut Güneşi, Yalçın Didman, Sayı:17- yarım kalıyor.
Gaza Gelmek, Ramize Erer, Sayı:17.
Centilmen, Bernet, Sayı:18.
Açlık, Ümit Atalay, Sayı:18.