Her sanatçının hikâyeleştirmesi, karelendirmesi, kare içi
istifi, karakterleri, efektleri ve kaligrafisi farklıdır. “Sanattır,
beğenmeyebilirsiniz”in “cevabı “sanat olsaydı beğenirdik” değildir. Puslu
Kıtalar Atlası’nı çizgi romana uyarlayan İlban Ertem’in bir üslubu, yıllara
dayalı bir tecrübesi ve yorumu var. Dikkat edin, yaptığı işe çizgi roman bile
demiyor, ısrarla “resimli roman” adlandırması yapıyor, bu da bir tercih. Bence
doğru değil ama bu da onun yorumu.
İlban Abinin yine bir tercihi var ki o da zaten bugün tartışılıyor,
kaligrafiyi kendi el yazısıyla yapmak istiyor. Bu kaligrafiyi beğenmeyebiliriz,
ben de beğenmiyorum ama onun tercihine saygı duyuyorum. Balon yazılarını ve
anlatım kutularını, alışılageldik biçimde kullanmadığı, farklı yerlerden böldüğü-
tirelediği, sağdan sola aşağıdan yukarıya aldığı oluyor. Ben bunun okumayı
güçleştirdiğini düşünüyorum, o bunun o kadar da önemli olmadığına inanıyor.
Bütünlüklü olarak bu tercihin sakıncalarını anlayışına sığınarak anlattım
elbette ama daha ötesinin nezaketsizlik olduğuna inanıyorum. İlban abi, çizgi
dünyasında gördüğüm-tanıdığım en büyük çelebilerden biri. Bu da onun kitabı.
-Kitapta tashih gerektiren kaligrafi sorunları var, iddia
edildiği kadar çok değil ama evet, var…Karelerde bir iki yerde sıralamasında karışıklık
olmuş vs… Hepsi, bir sonraki baskıda düzeltilir.
- Kitapta çizerin yaptığı, ana metnin oyunbazlığını
pekiştiren küçük oyunlar var, onların hata olduğunu düşünerek bu oyunbazlığı
ıskalamayın derim.
Sanattır, beğenmeyebilirsiniz…